Rozwiernik sosnolubny (Tubulicrinis accedens (Bourdot & Galzin) Donk) – gatunek grzybów z rzędu szczeciniakowców (Hymenochaetaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Subulicrinis, Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1913 r. Hubert Bourdot i Amédée Galzin jako podgatunek powłocznicy Peniophora glebulosa subsp. accedens. W 1956 r. Marinus Anton Donk przeniósł go do rodzaju Tubulicrinis. Synonimy: Peniophora glebulosa subsp. accedens Bourdot & Galzin 1913 Peniophora accedens (Bourdot & Galzin) Wakef. & A. Pearson 1919 Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Owocnik W stanie świeżym niepozorny, bardzo cienki, po wyschnięciu bardziej białawy. Przy powiększeniu 50 x widoczne są wystające końce cystyd. Dzięki amorficznej wydzielinie są lśniące. Cechy mikroskopowe System strzępkowy monomityczny. Strzępki subikulum o szerokości 1,5–2,5 µm, zazwyczaj wyraźne, cienkościenne, rozgałęziające się pod kątem prostym i tworzące wraz ze strzępkami subhymenium bardzo cienką, nieamyloidalną warstwę. Wszystkie strzępki ze sprzążkami. Cystydy główkowate, często liczne, o długości 50–90 µm i szerokości około 4–6 µm w części środkowej; zwężające się nieco od podstawy ku szyjce o szerokości 2,5–4 µm i rozszerzające się na szczycie w wyraźną, cienkościenną główkę (zazwyczaj o średnicy 8–9 µm). Wszystkie cystydy słabo amyloidalne (odcień niemal szarawy) i inkrustowane amorficzną substancją, która szybko rozpuszcza się w KOH, lecz jest widoczna w wodzie. Podstawki o nieco zmiennym kształcie – od niemal stożkowatych po osadzone na trzonku, a nawet boczne – lecz zazwyczaj maczugowate z przewężeniem pośrodku, o wymiarach około 10–15 × 4 µm, cienkościenne, nieamyloidalne, z czterema sterygmamii i sprzążką bazalną. Bazydiospory wąsko elipsoidalne, elipsoidalne lub rzadziej niemal kuliste, gładkie, cienkościenne, o wymiarach 4–5 × 3–3,5(-4) µm.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i na jednej z wysp Oceanu Indyjskiego. W Polsce jego stanowisko przytoczył W. Wojewoda w 2003 r., w późniejszych latach podano następne.
Grzyb nadrzewny, saprotrof. Występuje w lasach na leżących na ziemi i próchniejących pniach drzew. Najczęściej występuje na sośnie zwyczajnej, rzadziej na świerku, jałowcu i elementach drewnianych ogrodzeń, na drewnie drzew liściastych bardzo rzadko.
Przypisy
Kategoria:Szczeciniakowate Kategoria:Mykobiota Polski