Afrogoodallia variegata – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae, jedyny z monotypowego rodzaju Afrogoodallia; endemiczny dla Południowej Afryki.
Taksonomia Rodzaj i gatunek typowy opisane zostały po raz pierwszy w 2026 roku przez Romana Borovca i Massima Meregalliego na łamach „Zootaxa”. Miejsce typowe leży między Ladismith i Riversdale w Prowincji Przylądkowej Północnej Południowej Afryki. Nazwa rodzajowa nadana została na cześć Jane Goodall, łącząc jej nazwisko z nazwą kontynentu. Epitet gatunkowy oznacza po łacinie „pstrokata”.
Wyniki molekularnej analizy filogenetycznej jako najbliższych krewnych Afrogoodallia wskazują rodzaj Calitzdorpia, jednak pod względem morfologii najbardziej podobne do omawianego taksonu są chrząszcze z rodzajów Nama i Protonama.
Morfologia Chrząszcz o ciele długości od 2,1 do 2,3 mm i oskórku wszędzie brązowym. Wierzch ciała gęsto porastają średnich rozmiarów przylegające łuski o nieregularnie kanciastym kształcie i drobno rowkowanej, nieco błyszczącej powierzchni. Ogólnie łuski te są szare z występującym wśród nich upstrzeniem z małych plamek złożonych z łusek brązowych, na pokrywach jednak występują łuski różowawobrązowe i łatki z łusek matowobrązowych, a na bokach głowy za oczami łuski zielonkawożółte.
Głowa ma gęsto porośnięte łuskami czoło, nagie policzki, a ryjek krótki, od 1,5 do 1,7 raza szerszy niż dłuższy, u nasady najszerszy, potem zwężający się, a dalej prawie równoległoboczny. Wierzch ryjka jest niemal płaski, na przedzie ku dołowi zakrzywiony, a spód płaski i krótszy od jego szerokości. Epifrons jest pozbawiony bruzd czy rowków, po bokach wklęśnięty, w tyle najszerszy i prawie sięgający wewnętrznych brzegów oczu, wyraźnie ku przodowi zwężony. Rowki do chowania czułków na ryjku są w widoku grzbietowym wyraźne, dołkowate, a w bocznym krótkie, słabo ku tyłowi poszerzone, zanikające przed oczami, o krawędzi górnej skierowanej nieco powyżej górnego brzegu oka, a dolnej poniżej dolnego brzegu oka. Oczy są dość duże i wystają poza obrys głowy. Smukłe, nagie czułki mają trzonek u szczytu zbliżony szerokością do buławki, a pozabuławkową część biczyka siedmioczłonową.
Przedplecze jest od 1,3 do 1,4 raza szersze niż dłuższe, najszersze w tylnej ⅓, o przedniej krawędzi pozbawionej płatów zaocznych czy wibrysów, dysku pozbawionym żeberek czy wklęśnięć, bocznych krawędziach równomiernie zaokrąglonych, a tylnej krawędzi nieco łukowatej. Tarczka jest drobna i trudna do dostrzeżenia. Pokrywy są 1,3 raza dłuższe niż szersze, owalne, o nieco łukowatej krawędzi przedniej, równomiernie zaokrąglonych barkach, lekko tylko zakrzywionych, pośrodku prawie prostych brzegach bocznych i płaskich międzyrzędach, acz z bardzo niskim guzkiem podbarkowym na międzyrzędzie dziewiątym. Skrzydeł tylnych brak zupełnie. Panewki przednich bioder stykają się ze sobą i leżą bliżej przedniej niż tylnej krawędzi przedpiersia. Wszystkie odnóża mają bezzębne uda i wolne pazurki. Krótkie, tęgie golenie przednie mają zaokrąglone szczyty z małymi, żółtymi kolcami i brązowym wyrostkiem ogonkowatym (mucro). Wyrostek ten obecny jest także na pozostałych goleniach. Tylne odnóża nie mają na goleniach wypustki w kształcie konsoli. Zapiersie ma bardzo szeroki i na szczycie tępy wyrostek międzybiodrowy.
Odwłok ma szew między pierwszym i drugim z widocznych sternitów głęboko-łukowaty i delikatnie zaznaczony, natomiast między pozostałymi sternitami szwy są proste i głębokie. Na sternitach brak łusek, a szczecinki są skąpo rozproszone. Drugi widoczny sternit jest krótszy niż dwa następne mierzone razem. Samcze genitalia cechują się zakrzywionym na przedzie spiculum gastrale, 1,6 raza dłuższym niż szerszym, w nasadowej połowie prawie równoległobocznym, a wierzchołkowej powiększonym ku szeroko zaokrąglonemu szczytowi prąciem, niemal trzykrotnie od prącia dłuższymi temonami, krótkim manubrium oraz obecnością krótkiego, półksiężycowatego sklerytu w endofallusie. Ósmy sternit samicy ma szerszą niż dłuższą, parasolowatego kształtu płytkę, w obrębie której kończy się cienka i długa apodema. Prawie trójkątne gonokoksyty mają wierzchołkowo umieszczone gonostyliki z delikatnymi szczecinkami. Zbiornik nasienny cechuje się smukłym i równomiernie zakrzywionym cornu o szpiczastym wierzchołku, wydłużonym korpusem, nieco dłuższym niż szerszym ramieniem o kształcie prawie prostokątnym oraz małą, na szczycie wąsko zaokrągloną szyjką.
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla fynbos, gdzie bytuje w ściółce pod krzewiastymi wilczomleczami.
Gatunek endemiczny dla Południowej Afryki w krainie etiopskiej. Znany jest wyłącznie z miejsca typowego w Prowincji Przylądkowej Północnej.
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Południowej Afryki Kategoria:Fauna endemiczna Południowej Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2026 roku