Krystyna Józefa Tryuk (ur. 19 marca 1919 w Pabianicach, zm. 8 października 2002 w Warszawie) – polska matematyczka, docent dr hab., nauczycielka szkolna i akademicka, po wojnie związana z Wydziałem Geodezji Górniczej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i Wyższą Szkołą Pedagogiczną imienia Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Życiorys Uczęszczała do II Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Pabianicach. Należała do hufca Przysposobienia Wojskowego Kobiet, z którym dwukrotnie wyjeżdżała na ogólnopolskie obozy: do Istebnej 1935 roku i Redłowa w 1936 roku. W dniu 15 maja 1935 roku reprezentowała szkołę na uroczystościach pogrzebowych Józefa Piłsudskiego w Warszawie podczas wystawienia trumny w katedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie. W tym samym roku 8 grudnia została przyjęta do Sodalicji Mariańskiej.

W 1936 roku zdała maturę i w tym samym roku rozpoczęła studia na Wydziale Filozoficznym, kierunek matematyka, Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie studiowała do 1939 roku.

Przed wybuchem II wojny światowej, w latach 1938–1939 odbyła praktykę nauczycielską w VII Liceum Ogólnokształcącym im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie.

W czasie okupacji z uwagi na nieudaną próbę aresztowania, przez okres roku ukrywała się jako robotnica w Fabryce Gazy Młyńskiej w wiosce Pruszków. W 1944 roku pracowała jako pomocnicza siła urzędnicza w fabryce Krusche-Ender w Pabianicach. W Pruszkowie i w domu rodzinnym w Pabianicach prowadziła tajne nauczanie.

W czerwcu 1945 roku ukończyła studia matematyczne w Uniwersytecie Jagiellońskim, pisząc pracę magisterską z zakresu geometrii u profesora Stanisława Gołąba i uzyskując stopień magistra filozofii z zakresu matematyki. Recenzentem jej pracy magisterskiej był prof. Tadeusz Ważewski.

Po wojnie, w latach 1945–1947, była wicedyrektorem Gimnazjum i Liceum im. Królowej Jadwigi w Pabianicach.

W 1947 roku przeniosła się do Krakowa, gdzie od 1949 roku była zatrudniona jako kontraktowy wykładowca matematyki w Wyższej Szkole Pedagogicznej. W latach 1951–1961 była związana z Wydziałem Geodezji Górniczej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Początkowo pracowała jako starszy asystent w Katedrze i Zakładzie Matematyki I. W 1952 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim uzyskała stopień doktora filozofii z zakresu matematyki. Jej promotorem był Stanisław Gołąb. Była piątą kobietą ze stopniem doktora w dziedzinie matematyki na Uniwersytecie Jagiellońskim od 1811 roku. W latach 1953–1957 była prodziekanem Wydziału Geodezji Górniczej AGH.

W 1956 roku na podstawie rozprawy przedłożonej Radzie Wydziału Geodezji Górniczej uzyskała stopień kandydata nauk matematycznych. W 1960 roku została docentem.

W 1957 roku została zatrudniona na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie, jako kontraktowy zastępca profesora.

W 1961 roku – jako docent etatowy – została przeniesiona z AGH na równorzędne stanowisko w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Od 1 października 1961 roku przez dwie kadencje była dziekanem Wydziału Matematyczno-Fizycznego oraz członkiem Senatu WSP. Brała udział w pracach wielu komisji senackich (Komisji Dyscyplinarnej ds. Pracowników Naukowych, Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów), przewodniczyła Radzie Wydziałowej ds. Młodzieży. Przez wiele lat sprawowała opiekę nad Studium Nauczycielskim w Piotrkowie Trybunalskim i w Łodzi. Była członkiem i egzaminatorem państwowych egzaminów uproszczonych dla nauczycieli szkół średnich, brała czynny udział w organizowaniu filii WSP w Rzeszowie. Wielokrotnie przewodniczyła komisjom rekrutacyjnym na kierunki: matematyczny i mechaniczny. Przewodniczyła radom pedagogicznym dla I roku kierunku mechanicznego. Była członkiem komisji do przeprowadzenia przewodów doktorskich. W latach 1958–1971 była kierowniczką Zakładu Matematyki w Instytucie Matematyki.

Uczestniczyła w wielu konferencjach naukowych organizowanych przez Instytut Matematyczny PAN oraz była uczestniczką Międzynarodowego Kongresu Matematycznego w Sztokholmie w 1962 roku. Specjalizowała się w geometrii różniczkowej. Prowadziła wykłady monograficzne i seminaria magisterskie. Była opiekunką około 150 prac magisterskich z matematyki.

Przeszła na emeryturę w 1989 roku, ale pracowała jeszcze do 30 września 1992 roku.

Odznaczenia i nagrody Medal 600-lecia Miasta Pabianic 1333–1933 na XV-lecie Niepodległości Polski (1933) Złoty Krzyż Zasługi 22 lipca 1964 Złota Odznaka ZNP 24 czerwca 1974 Medal Komisji Edukacji Narodowej 11 września 1980 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 28 września 1983 Medal 40-lecia Polski Ludowej 22 lipca 1984 liczne Nagrody Rektorskie.

Życie rodzinne Była córką mistrza piekarskiego Zygmunta (1880–1954) i Władysławy z Wlazłowiczów Tryuk (1884–1952). Miała sześcioro rodzeństwa: czworo z nich nie dożyło wieku dorosłego: Marianna i Józef zmarli jako noworodki w 1909 roku, Tadeusz Zygmunt w roku 1913 oraz Jerzy (1922–1925) Jana Kazimierza (1912–1943 ) absolwenta Akademii Górniczej w Krakowie, który został zamordowany w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen. Jego żoną była Jadwiga z domu Zimna (1910–1969), a ich córką jest Ewa Tryuk-Blanc (ur. w 1940) Witolda Władysława (1921–2006 ) więźnia obozu w Dachau i Flossenbürg, pracownika administracji państwowej, p.o. dyrektora Centralnego Zarządu Ceł w latach 50. XX wieku. Jego żona, Wanda Barbara (1924–2013) była córką Leonarda Piskorskiego. Ich córkami są: Barbara Czapska (ur. w 1950) i Małgorzata Tryuk (ur. w 1953).

Nie założyła rodziny.

Przypisy

Literatura uzupełniająca Książki Księga tytułów i stopni naukowych: uzyskanych na Wydziale Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska w latach 1951–2001. [AGH]. Red. J. Bernasik. Kraków 2001, s. 74, [foto] Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1951/1952. Kraków 1952, s. 47 Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 377–378, [foto]

Artykuły Gocał J.: Etapy rozwoju Wydziału Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska AGH w latach 1951–2006. Geodezja: półrocznik AGH 2006, T. 12, z. 2/1, s. 35–55, [foto]

Kategoria:Absolwenci Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Pabianicach Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy nauczyciele matematyki Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 2002