Jastrząbka (kurp. Jestrząbka) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Baranowo.
Historia Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Jastrząb lub nazwy ptaka.
Wieś po raz pierwszy notowana jest w źródłach historycznych w 1641 jako część nadania gruntów staroście przasnyskiemu Janowi Baranowskiemu. W Metryce Koronnej pod datą 3 lipca 1643 czytamy, że król Władysław IV Waza nadał starostwo przasnyskie Samuelowi Rylskiemu, podkomorzemu koronnemu, a w nim wieś Jastrząbka.
W 1827 we wsi było 21 domów, które zamieszkiwało 139 osób. Jastrząbka była wsią rządową w powiecie przasnyskim obwodu przasnyskiego guberni płockiej. Należała do parafii Baranowo.
Około 1882 we wsi było 46 domów, w których mieszkało 330 osób. Jastrząbka zajmowała powierzchnię 1245 morgów dobrej ziemi oraz 35 morgów nieużytków.
W 1915 przez wieś poprowadzono linię kolejową Wielbark–Ostrołęka, początkowo wąskotorową, potem normalnotorową, rozbudowaną do Szczytna.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 wieś zamieszkiwało 437 osób, prawie wszyscy rzymscy katolicy (1 osoba podała inne wyznanie chrześcijańskie) i wszyscy narodowości polskiej. Były tu 72 budynki mieszkalne. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Baranowie. Podlegała pod sąd grodzki w Przasnyszu i sąd okręgowy w Płocku; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Baranowie. Podczas spisu powszechnego notowano też leśnictwo Jastrząbka (2 budynki mieszkalne, 22 osoby), leśniczówkę Jastrząbka (1 budynek mieszkalny, 9 osób) oraz wieś Jastrząbka-Łęgi (16 budynków mieszkalnych, 72 osoby narodowości polskiej i wyznania rzymskokatolickiego).
Wieś składa się z przysiółków: Kadzidełko, Zabrodzie, Krzywoszyja, Zalasce, Zagórze, Zasanica, Łęgi, Odgroble, Stacja. +Integralne części wsi Jastrząbka SIMC Nazwa Rodzaj 0506159 Łęgi przysiółek
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
W 1998 we wsi mieszkało 448 osób. W 2002, według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań, w Jastrząbce było 149 gospodarstw domowych. Mieszkały tu 374 osoby. Około 2005 wieś liczyła 448 mieszkańców. W 2009 we wsi mieszkało 377 osób. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 wykazał 368 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 we wsi mieszkało 307 osób. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców zmalała o 31,5%.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Baranowie.
W gwarze kurpiowskiej mieszkaniec wsi to jestrząbcåk, a mieszkanka – jestrząbcónka.
Odniesienia w kulturze Miejscowość pojawia się w 8. odcinku 2. sezonu serialu komediowego 1670 produkcji Netflixa.
Zobacz też Jastrząbka
Przypisy Strona gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Opis parafii na stronie diecezji
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrząbka (województwo mazowieckie)