Megalit w Buzowgradzie (), nazywany także „Bramą Bogini” lub „Słoneczną Bramą” – zespół dużych bloków skalnych położony na wzgórzu na południe od wsi Buzowgrad w gminie Kazanłyk, w rejonie Doliny Róż w Bułgarii. Tworzy on konstrukcję typu trylit, w której największe głazy ułożone są poziomo na innych blokach i wyznaczają w centralnej części otwór w kształcie prostokątnego „okna”. W otoczeniu megalitu znajdują się inne formy skalne, m.in. tzw. „tron”, interpretowany jako miejsce obserwatora rytuałów.

Datowanie i funkcja thumb|left|250px Datowanie i funkcja megalitu są przedmiotem sporów. Według jednej z hipotez konstrukcja została wzniesiona przez Traków około 1800–1600 r. p.n.e., i stanowiła sanktuarium ludu Odrysów oraz prymitywne obserwatorium astronomiczne. Zwolennicy tej interpretacji zwracają uwagę, że w dniu letniego przesilenia ostatnie promienie zachodzącego słońca z dużą precyzją przechodzą przez skalne „okno”, co miałoby potwierdzać świadome powiązanie obiektu z cyklem solarnym. Inni badacze uważają jednak, że megalit jest wyłącznie efektem naturalnych procesów geologicznych i erozyjnych, a domniemana funkcja kultowa i astronomiczna jest projekcją ludzkiej wyobraźni. W literaturze naukowej i popularnonaukowej wyraźnie podkreśla się istnienie trwałego sporu, czy jest to wytwór działalności człowieka, czy też formacja naturalna.

Formacja w badaniach A. Foła Bułgarski badacz kultur trackich Aleksandyr Foł należał do głównych propagatorów tezy o kultowym charakterze tego miejsca. W układzie bloków skalnych dostrzegał tron, ołtarz oraz wąwóz, które jego zdaniem były niegdyś wykorzystywane podczas rytuałów religijnych. Fol wskazywał również, że megalit znajduje się w wierzchołku trójkąta, którego pozostałe wierzchołki tworzą kurhan Goljama Kosmatka oraz zatopiona w wodach jeziora Koprinka dawna stolica Odrysów – Seuthopolis. Cały region opisywany jest jako obszar o wyjątkowym nagromadzeniu kurhanów i sanktuariów trackich.

Zagospodarowanie turystyczne Współcześnie do megalitu prowadzi znakowana ścieżka ekologiczna, wytyczona w 2014 roku z inicjatywy lokalnych władz i organizacji turystycznych; trasa łączy go z innymi stanowiskami archeologicznymi i punktami widokowymi w rejonie Buzowgradu.

Przypisy

Kategoria:Obwód Stara Zagora Kategoria:Budowle megalityczne Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Bułgarii Kategoria:Trakowie na terenie Bułgarii