mały|Przykład czerwonej koszuli noszonej przez epizodyczne postacie w serialu Star Trek. Redshirt (dosł. „czerwona koszula”) – nieformalne określenie archetypu postaci w utworach fikcyjnych, która ginie wkrótce po swoim pierwszym pojawieniu się. Termin ten sugeruje, że dana postać została wprowadzona wyłącznie po to, aby ponieść śmierć, nie odgrywając istotniejszej roli w fabule. Bywa również używany w znaczeniu pejoratywnym, jako określenie postaci słabo scharakteryzowanej lub takiej, której śmierć jest łatwa do przewidzenia. Śmierć „redshirta” często służy podkreśleniu zagrożenia, z jakim mierzą się główni bohaterowie.
Termin wywodzi się z dyskusji na temat serialu telewizyjnego Star Trek emitowanego w latach 1966–1969, w którym epizodyczni członkowie załogi, zazwyczaj ubrani w czerwone mundury specjaliści bezpieczeństwa lub technicy, często ginęli podczas misji wykonywanych wspólnie z głównymi bohaterami, którzy, ubrani w mundury służb innych kolorów (żółte dowodzenia albo niebieskie medyków), dla odmiany zawsze wychodzili z opresji bez szwanku.
Pochodzenie W oryginalnym serialu Star Trek członkowie ochrony i inżynierowie noszący czerwone mundury, którzy towarzyszyli głównym bohaterom podczas wypraw na powierzchnię planet, często ginęli wkrótce po rozpoczęciu misji. Za pierwszy przykład tego, co później stało się utrwalonym motywem narracyjnym, uznaje się odcinek z 1966.
Spośród 55 członków załogi, którzy zginęli w serialu, 24 nosiło czerwone mundury. W przypadku 15 osób kolor munduru nie został jednoznacznie ustalony, natomiast dziewięć postaci nosiło mundury żółte, a siedem – niebieskie.
Zastosowanie Motyw „redshirta” był wielokrotnie przywoływany zarówno w różnych produkcjach należących do franczyzy Star Trek, jak i w innych dziełach kultury.
W książce Star Trek: Deep Space Nine – Legends of the Ferengi stwierdzono żartobliwie, że członkowie służb bezpieczeństwa Gwiezdnej Floty „rzadko dożywają przerwy po drugim akcie”. Do motywu nawiązuje również odcinek serialu Star Trek: Stacja kosmiczna z 1998. Fabuła koncentruje się na grupie kadetów określających się mianem „Red Squad”, z których niemal wszyscy giną podczas wydarzeń przedstawionych w odcinku, czyniąc z czerwonego koloru symbol złego omenu.
W filmowym rebootcie serii Star Trek z 2009 pojawia się postać Olsona (granego przez ), który ginie na wczesnym etapie misji. Bohater nosi czerwony mundur jako świadome nawiązanie do motywu znanego z oryginalnego serialu. Z kolei w jednym z odcinków serialu animowanego motyw ten został wykorzystany w celach komediowych. Występuje w nim grupa ambitnych młodszych oficerów, którzy nazywają siebie „redshirts”, ponieważ w uniwersum Star Trek określenie to nie ma takich samych skojarzeń jak w świecie rzeczywistym.
W innych dziełach kultury termin „redshirt”, a także wizerunek postaci ubranej w czerwony mundur, stały się symbolem bohatera jednorazowego, którego przeznaczeniem jest cierpienie lub śmierć.
Sam motyw, a zwłaszcza jego związek ze Star Trek, był wielokrotnie parodiowany i poddawany dekonstrukcji. Do najbardziej znanych przykładów należy komedia science fiction Kosmiczna załoga z 1999, opowiadająca o aktorach zakończonego już serialu science fiction, którzy trafiają na pokład prawdziwego statku kosmicznego. Jeden z bohaterów obawia się, że zginie, ponieważ jego jedynym występem w serialu była rola nienazwanej postaci zabitej na początku odcinka. Motyw ten został również sparodiowany w powieści Czerwone koszule autorstwa Johna Scalziego oraz w grze komputerowej .
Przypisy
Kategoria:Archetypy postaci Kategoria:Star Trek