Bazylika Chrystusa Zbawiciela w Trieście (wł. Basilica del Cristo Salvatore), dawniej bazylika św. Sylwestra (wł. Basilica di San Silvestro) – romański kościół ewangelicko-reformowany w Trieście, położony u podnóża wzgórza San Giusto, obok kościoła Santa Maria Maggiore. Budowlę wzniesiono prawdopodobnie w drugiej połowie XII wieku. Jest uznawana za najstarszy zachowany kościół w mieście.

Historia Kościół wzniesiono prawdopodobnie w drugiej połowie XII wieku z inicjatywy biskupa Triestu Bernarda II, sprawującego urząd w latach 1149–1187. Niektóre elementy budowli bywają datowane wcześniej, jednak obecna świątynia ma zasadniczo średniowieczne pochodzenie. Pierwsza udokumentowana konsekracja odbyła się 17 maja 1332 roku; przeprowadził ją biskup Pace da Vedano. Świątynia nosiła wówczas wezwanie papieża Sylwestra I.

W XVII wieku kościół przeszedł pod opiekę bractwa różańcowego, a następnie bractwa Niepokalanego Poczęcia związanego z jezuitami. W tym okresie wnętrze i bryłę częściowo przekształcono w duchu baroku. W 1784 roku, w ramach reform kościelnych cesarza Józefa II, świątynię zamknięto dla kultu katolickiego i wystawiono na sprzedaż.

W 1785 roku kościół kupiła utworzona przez szwajcarskich imigrantów wspólnota ewangelicko-reformowana wyznania helweckiego. Po remoncie świątynię ponownie otwarto w 1786 roku, nadając jej wezwanie Chrystusa Zbawiciela. Od końca XIX wieku korzystała z niej również triesteńska wspólnota waldensów, a w 1927 roku obie społeczności sformalizowały wspólne użytkowanie budynku.

W 1927 roku, po uszkodzeniach spowodowanych trzęsieniem ziemi, kościół odrestaurowano pod kierunkiem architekta Ferdinanda Forlatiego. Usunięto wówczas część późniejszych przekształceń barokowych, przywracając budowli formy nawiązujące do architektury średniowiecznej. W 1928 roku świątynię uznano za włoski zabytek narodowy. Kolejne prace konserwatorskie prowadzono m.in. w drugiej połowie XX wieku oraz w 2018 roku.

Architektura Kościół jest niewielką budowlą romańską o nieregularnym rzucie i trzech nawach rozdzielonych kolumnami. Wnętrze nie ma wyodrębnionych apsyd, a nawy przykrywa drewniana więźba dachowa. Prezbiterium znajduje się kilka stopni powyżej poziomu pozostałej części świątyni.

Kamienną fasadę zdobi rozeta oraz skromny portal. Przy bocznym wejściu znajduje się romański portyk, nad którym wznosi się czworoboczna dzwonnica. Wieża mogła pierwotnie stanowić część średniowiecznych fortyfikacji wzgórza San Giusto; w jej górnej części znajdują się biforia.

We wnętrzu zachowały się fragmenty malowideł ściennych z początku XIV wieku, przedstawiających sceny związane z cesarzem Konstantynem Wielkim oraz Zwiastowanie. Do wyposażenia należą również kamienna płyta przedstawiająca Ostatnią Wieczerzę, żelazny krucyfiks z XVIII wieku oraz nagrobki z XVI i XVII wieku.

Przypisy

Kategoria:Kościoły w Trieście Kategoria:Świątynie protestanckie Kategoria:Architektura romańska we Włoszech Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela