mały|Ratusz w Lwówku Śląskim mały|Ratusz w Bolesławcu Powiat lwówecko-bolesławiecki (niem. Löwenberg-Bunzlauischer Kreis / Löwenberg-Bunzlausche Kreis) – dawna pruska jednostka terytorialna średniego szczebla z siedzibą we Lwówku Śląskim i Bolesławcu należąca do podokręgu sudeckiego. Powstała w 1742 roku, a przestała istnieć po 1816 roku, gdy wydzielono z niej dwa osobne powiaty – powiat Löwenberg i powiat Bunzlau.

Historia Zgodnie z ordonansem z 25. listopada 1741 z polecenia Fryderyka II miało nastąpić wydzielenie powiatów, będące w dużym stopniu odzwierciedleniem dawnych księstw i ich weichbildów (ziem) tworząc dodatkowo szereg enklaw i eksklaw. Na południe od powiatu szprotawskiego rozciągał się szerokim pasem powiat lwówecko-bolesławiecki po obu stronach Bobru, składający się z dwóch okręgów wchodzących dawniej w skład księstwa jaworskiego. Enklawę okręgu bolesławieckiego położoną na północ od Złotoryi zachowano w składzie powiatu lwówecko-bolesławieckiego.

Lwówek i Bolesławiec połączono najpierw w zakresie organizacji wojskowej, przy zachowaniu większości odrębnych urzędów już w I poł XVII wieku. Ich ściślejsze połączenie nastąpiło jednak dopiero na początku pierwszej połowy XVIII w. Powstały w 1742 roku powiat lwówecko-bolesławiecki graniczył na północy z powiatem Sagan i powiatem Sprottau, na wschodzie z powiatem Lüben, powiatem Goldberg i powiatem Hirschberg im Riesengebirge, a na zachodzie z powiatami Górnych Łużyc. Powiat lwówecko-bolesławiecki był drugim powiatem na Śląsku po powiecie Oppeln (30,31 mil) pod względem powierzchni. Z racji swoich rozległych rozmiarów (29,06 mil) powiat lwówecko-bolesławiecki był największy na Dolnym Śląsku i administrowało w nim więcej urzędników niż średnio w pozostałych powiatach: radca powiatowy, czterech deputowanych powiatowych, lekarz powiatowy oraz poborca podatkowy. Administracyjnie powiat był powiązany ze Świdnicą i Jaworem; w sprawach skarbowych podlegał izbie skarbowej w Głogowie, a w sprawach sądowych okręgowi administracyjnemu we Wrocławiu. Mieszkańcy powiat lwówecko-bolesławieckiego byli zwolnieni z obowiązku rekrutacji do wojska.

W powiecie lwówecko-bolesławickim było o wiele bardziej rozwinięte rzemiosło niż w pozostałej części Śląska. Duża liczba tkaczy i ich znaczenie społeczno-gospodarcze określały w charakter okręgu południowodolnośląskiego. Podokręg sudecki tworzyło siedem powiatów: bolkowsko-kamiennogórski, powiat Reichenbach, powiat Glatz, lwówecko-bolesławiecki, powiat Hirschberg im Riesengebirge, powiat Schweidnitz i powiat Frankenstein skupiających się na tkactwie materiałów lnianych, bawełnianych i mieszanych. Na 15249 tkaczy z tych materiałów na Śląsku, w r. 1787 aż 9677 (63,5%) znajdowało się na obszarze sudeckim, w tym w powiecie lwówecko-bolesławieckim.

W 1816 roku Bolesławiec wraz z północną częścią został wyłączony z powiatu lwówecko-bolesławieckiego stając się miastem powiatowym nowo powstałego powiatu Bunzlau, a pozbawiony północnych ziem powiat Löwenberg graniczył na północy z powiatem Bunzlau, na wschodzie z powiatem Goldberg i nowo powstałym powiatem Schönau, na południu z powiatem Hirschberg im Riesengebirge oraz Królestwem Czech, a na zachodzie z górnołużyckim powiatem Lauban, który wcielono do prowincji Śląskiej.

Landraci Landraci (starości) powiatu lwówecko-bolesławieckiego:

1740.12.29–1752 1752–1756von Zimmermann 1756–1762 1762von Gründt 1762.05–1764 1767 von Tschirnhaus 1767–1779 1779–1780 1781–1790 1807–1812 Georg Friedrich von Temsky (Tempsky) (czas decyzji o reorganizacji powiatu) 1812 1814–1818 (komisarz)

Ludność Siedem miast powiatu lwówecko-bolesławieckiego liczyło łącznie w 1807 r. 13791, a w 1817 r. 13 907 mieszkańców, co stanowiło sześć razy mniejszą ilość osób w porównaniu do ludności powiatu zamieszkującej tereny wiejskiej. W latach 70. XVIII wieku odnotowano również ponadnormatywną ilość osiadłej szlachty na tych terenach wynoszącą 34. posiadaczy ziemskich (wobec śląskiej średniej powiatowej wynoszącej 20. posesjonatów na powiat).

Ludność powiatu lwówecko-bolesławieckiego w latach:

Miejscowości

Miasta

Wsie Wioski w okręgu Löwenberg – 108, w okręgu Bunzlau – 70; łącznie 178.

Okręg Löwenberg

Okręg Bunzlau

Przypisy

Kategoria:Dawne powiaty pruskie (Śląsk) Kategoria:Historia Lwówka Śląskiego Kategoria:Historia Bolesławca