Przemysław Ryszard Data – polski profesor nauk chemicznych, pracownik naukowy na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej, specjalizujący się w chemii materiałów, elektrochemii, spektroelektrochemii oraz . Prowadzi badania nad i przewodzącymi, organicznymi materiałami elektroaktywnymi i półprzewodnikowymi oraz materiałami emisyjnymi stosowanymi w organicznych diodach elektroluminescencyjnych. Jego prace obejmują m.in. termicznie aktywowaną opóźnioną fluorescencję (TADF), fosforescencję w temperaturze pokojowej (RTP), luminescencję spolaryzowaną kołowo (CPL), hiperfluorescencję i organiczne materiały termoelektryczne.
Życiorys W 2008 ukończył studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej, broniąc pracy dotyczącej właściwości spektroskopowych i elektrochemicznych politiofenów z podstawnikami fotochromowymi. W 2013 roku uzyskał z wyróżnieniem stopień doktora nauk chemicznych. Jego rozprawa doktorska dotyczyła elektrochemicznych i spektroelektrochemicznych badań pochodnych fenylenowinylenowych zawierających pierścienie furanu, tiofenu, i . Habilitował się w 2017 r. na podstawie pracy poświęconej wykorzystaniu elektrochemii jako narzędzia do analizy warstw aktywnych w urządzeniach optoelektronicznych. W 2021 roku otrzymał tytuł profesora nauk chemicznych.
W latach 2007–2021 był związany z w Zabrzu, a w latach 2012–2022 pracował na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej. W 2015 r. został stypendystą projektu Miarie Sklodowska-Curie na Durham University. Od 2022 roku jest profesorem w Katedrze Fizyki Molekularnej Wydziału Chemicznego Politechniki Łódzkiej. W 2024 r. uzyskał Royal Society Wolfson Visiting Fellow na Uniwersytecie w Durham, zdobył także finansowanie projektu .
Działalność naukowa W pierwszym okresie działalności naukowej zajmował się , i przewodzącymi, w szczególności pochodnymi politiofenu, poli(p-fenylenu), karbazolu oraz związkami zawierającymi furan, tiofen, i . W badaniach wykorzystywał elektropolimeryzację, woltamperometrię cykliczną i pulsową, elektrochemiczną spektroskopię impedancyjną oraz UV-Vis-NIR i EPR.
Badania te dotyczyły mechanizmów tworzenia warstw polimerowych, procesów utleniania i redukcji, domieszkowania, powstawania i transportu nośników ładunku oraz zależności między budową polimerów a ich właściwościami i optoelektronicznymi.
W kolejnych latach rozszerzył działalność na i materiały donorowo-akceptorowe przeznaczone do urządzeń optoelektronicznych. Jego badania obejmują zależności pomiędzy budową i konformacją cząsteczek a ich właściwościami fotofizycznymi, elektrochemicznymi i elektroluminescencyjnymi.
Zajmuje się projektowaniem i charakterystyką emiterów ekscypleksowych, TADF i RTP, materiałów wykazujących CPL i hiperfluorescencję oraz ich zastosowaniem w urządzeniach OLED. Bada także wpływ regioizomerii, konformacji, domieszkowania heteroatomami i oddziaływań z matrycą na mechanizmy emisji, stabilność oraz spadek sprawności urządzeń przy dużej jasności.
Innym kierunkiem jego działalności są organiczne materiały termoelektryczne oraz wykorzystanie elektrochemicznie otrzymywanych półprzewodników w zrównoważonej elektronice.
Wybrane projekty badawcze EXCILIGHT. W 2015 roku został koordynatorem projektu EXCILIGHT, finansowanego w ramach Marie Skłodowska-Curie Innovative Training Networks.
GHOST. W 2024 roku został koordynatorem projektu Green Horizon on Organic Semiconductor Technologies (GHOST), finansowanego w ramach MSCA Staff Exchanges programu Horyzont Europa. Projekt dotyczy niskoenergetycznej elektroniki organicznej, zrównoważonych materiałów i bardziej przyjaznych środowisku metod wytwarzania urządzeń.
Royal Society Wolfson Visiting Fellowship. W 2024 roku został laureatem Royal Society Wolfson Visiting Fellowship. Projekt „Sustainable Electronics: Electrochemically Synthesized Semiconductors through Green Chemistry”, realizowany od 2025 roku na Uniwersytecie w Durham.
Nagrody i wyróżnienia Za działalność naukową i organizacyjną był wielokrotnie nagradzany. W 2014 roku otrzymał Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wyróżniającą się rozprawę doktorską, a w 2016 roku stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców. W 2017 roku został laureatem polskiej edycji MIT Technology Review Innovators Under 35. W 2019 roku otrzymał Śląską Nagrodę Naukową oraz Polską Nagrodę Inteligentnego Rozwoju w kategorii „Naukowiec Przyszłości”, natomiast w latach 2020 i 2021 uhonorowano go tytułem „Zasłużony dla Inteligentnego Rozwoju”. W 2024 roku został laureatem Royal Society Wolfson Visiting Fellowship oraz otrzymał tytuł Lider Inteligentnego Rozwoju.
Działalność organizacyjna i członkostwa Jest członkiem Rady Naukowej Instytutu Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk w kadencji 2023–2026 oraz członkiem rad doradczych (Advisory Board) czasopism „Journal of Materials Chemistry C” i „Materials Advances”, wydawanych przez Royal Society of Chemistry.
Przypisy
Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Łódzkiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Urodzeni w XX wieku