Canik (zapis stylizowany: CANiK) – turecka marka broni palnej należąca do przedsiębiorstwa przemysłu obronnego Samsun Yurt Savunma Sanayi ve Ticaret A.Ş. (SYS) z siedzibą zarządu w Stambule i zakładami produkcyjnymi w Samsunie. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1998 roku i jest znane przede wszystkim z pistoletów samopowtarzalnych z polimerowym szkieletem, w szczególności serii TP9, METE oraz SFx Rival. Canik należy do największych producentów broni strzeleckiej na świecie; produkuje również wielkokalibrowe karabiny maszynowe M2 kalibru 12,7 × 99 mm NATO, a po przejęciu brytyjskiej spółki AEI Systems – działka średniego kalibru.
Historia Samsun Yurt Savunma powstało w 1998 roku jako samsuński komponent rządowego programu rozwoju przemysłu zbrojeniowego znanego jako Projekt Broni Wschodniego Morza Czarnego (tur. Doğu Karadeniz Silah Projesi). Kontrolę nad spółką przejęła rodzina Aral, która rozwinęła działalność w oparciu o własne zaplecze badawczo-rozwojowe. Pierwszymi wyrobami przedsiębiorstwa były pistolety P100 i P120, przy czym model P120 konstrukcyjnie wzorowany był na czeskim pistolecie CZ 75 i posiadał stalowy szkielet.
W 2010 roku Canik wprowadził na rynek pistolet TP9 z polimerowym szkieletem, który stał się podstawą dalszego rozwoju oferty i trafił do uzbrojenia tureckich służb porządkowych. W 2012 roku przedsiębiorstwo nawiązało współpracę z amerykańskim importerem Century International Arms, rozpoczynając sprzedaż pistoletów serii TP na rynku Stanów Zjednoczonych. W kolejnych latach w Boca Raton na Florydzie uruchomiono spółkę Canik USA.
W 2018 roku pistolet TP9SF Elite-S został wprowadzony do uzbrojenia tureckich sił powietrznych, a następnie zaakceptowany przez filipińską policję narodową. W 2020 roku zaprezentowano rodzinę pistoletów METE, a w 2021 roku – sportową serię SFx Rival. W 2023 roku, podczas targów IWA OutdoorClassics w Norymberdze, firma zaprezentowała model SFx Rival-S ze stalowym szkieletem.
W 2022 roku Canik jako pierwsze przedsiębiorstwo w Turcji wyprodukowało i poddało kwalifikacji wielkokalibrowy karabin maszynowy kalibru 12,7 × 99 mm (odmiana M2 QCB). W grudniu 2022 roku brytyjskie ministerstwo obrony zatwierdziło – na podstawie ustawy National Security and Investment Act – przejęcie przez SYS 80% udziałów w brytyjskiej spółce AEI Systems, producenta działek średniego kalibru (m.in. 30 × 113 mm i 20 × 102 mm); transakcję sfinalizowano 15 stycznia 2023 roku. Było to pierwsze przejęcie brytyjskiej firmy zbrojeniowej przez przedsiębiorstwo tureckie. W listopadzie 2023 roku zakończono testy kwalifikacyjne działka VENOM LR kalibru 30 × 113 mm, łączącego komponenty brytyjskie i tureckie.
W 2024 roku grupa utworzyła spółkę Canik Europe z siedzibą we Francji, odpowiedzialną za operacje na rynku europejskim. Przedsiębiorstwo regularnie uczestniczy w międzynarodowych targach zbrojeniowych, w tym DSEI w Londynie, MILIPOL w Paryżu oraz MSPO w Kielcach.
Działalność Zakłady produkcyjne Canik zlokalizowane są w Samsuńskiej Specjalnej Strefie Przemysłowej (Samsun Organize Sanayi Bölgesi); grupa dysponuje także zakładami w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Roczna zdolność produkcyjna obejmuje około 450 tysięcy pistoletów oraz kilka tysięcy wielkokalibrowych karabinów maszynowych. Produkty marki eksportowane są do około 70 państw na czterech kontynentach, a głównym rynkiem zbytu pistoletów pozostają Stany Zjednoczone, gdzie wyłącznym importerem jest Century Arms.
Pistolety Oferta pistoletów Canik obejmuje konstrukcje samopowtarzalne z mechanizmem uderzeniowym bezkurkowym (ang. striker-fired), zasilane głównie nabojem 9 × 19 mm Parabellum: Seria TP9 – pistolety służbowe z polimerowym szkieletem, produkowane w licznych odmianach (m.in. TP9SF, TP9SFx, TP9 Elite Combat, TP9 Elite SC), Seria METE – rozwinięcie serii TP9 zaprezentowane w 2020 roku, obejmujące m.in. kompaktowe modele do skrytego noszenia (MC9), Seria SFx Rival – pistolety sportowe przeznaczone do strzelectwa dynamicznego, w tym model Rival-S ze stalowym szkieletem, TTI Combat – model opracowany we współpracy z amerykańską firmą Taran Tactical Innovations.
Magazynki serii TP9 są wymienne pomiędzy większością modeli pistoletów marki.
Broń maszynowa i systemy uzbrojenia Canik produkuje wielkokalibrowy karabin maszynowy M2 QCB kalibru 12,7 × 99 mm NATO, należąc do nielicznej grupy producentów tej konstrukcji na świecie. Po przejęciu AEI Systems grupa wytwarza działka średniego kalibru, w tym 30 × 113 mm VENOM LR, oraz oferuje zdalnie sterowane moduły uzbrojenia opracowywane przez spółkę zależną Unirobotics.
Struktura grupy W skład grupy Samsun Yurt Savunma wchodzą m.in.: Canik USA (Boca Raton, Stany Zjednoczone) – produkcja i dystrybucja na rynku amerykańskim, Canik Europe (Francja) – operacje europejskie, AEI Systems (Ascot, Wielka Brytania) – działka średniego kalibru, UNIDEF (zał. 2013) – integracja systemów uzbrojenia, Unirobotics (zał. 2020) – rozwiązania programistyczne, sprzętowe i mechatroniczne.
Nagrody i wyróżnienia Pistolety Canik trzykrotnie otrzymały w Stanach Zjednoczonych branżowy tytuł pistoletu roku (Industry Choice Awards): w 2017 i 2019 roku (TP9 Elite Combat) oraz w 2020 roku, gdy TP9 Elite SC uznano za pistolet roku w kategorii broni do skrytego noszenia.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona przedsiębiorstwa Kategoria:Producenci broni strzeleckiej Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w 1998 Kategoria:Samsun Kategoria:Broń