thumb|Limonit – ruda darniowa Limonit (żelaziak brunatny) – bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza), kiedyś uważana za odrębny minerał. Według dzisiejszych podziałów jest to rodzaj skały. Substancja bardzo pospolita, rozpowszechniona i spotykana w miejscach występowania goethytu.
Charakterystyka Właściwości Podstawowym składnikiem jest goethyt i lepidokrokit. Oprócz tego limonit zawiera też domieszki minerałów ilastych. W przypadku występowania w limonicie większej ilości materiałów ilastych mówi się o nim: ochra – jeśli ma dużo hematytu to „ochra czerwona”; umbra – jeśli zawiera tlenki i wodorotlenki manganu bądź antymon – „ochra antymonowa”. W budownictwie limonit wpływa negatywnie na estetykę betonów architektonicznych, gdyż jest przyczyną pojawiania się rdzawych przebarwień na gotowych elementach betonowych.
Występowanie Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych, także w sedymentacyjnych – zachodzących w bagnach; w jeziorach; w wodach morskich. Tworzy się też na podmokłych, wilgotnych łąkach pod darnią. Występuje w strefie utleniania złóż kruszców żelaza, jako spoiwo. Występuje w: luźnych, ziemistych masach (ruda darniowa, ruda kuchowa, piasek żelazisty), zbitych, porowatych agregatach (ruda skalista, mydlak), skupieniach skorupowych, naciekowych, konkrecjach.
Miejsca występowania: Na świecie: Kongo, Angola, Algieria, Maroko, Wenezuela, Kuba, Niemcy, Hiszpania.
W Polsce: występuje m.in. w rejonie śląsko-krakowskim, w Górach Świętokrzyskich, na Dolnym Śląsku, ziemi lubuskiej.
Zastosowanie kruszywo do produkcji betonu na obudowy bezpieczeństwa reaktorów jądrowych, z uwagi na zawartość żelaza i wody związanej, uboga ruda żelaza, surowiec do produkcji żółtych i brunatnych pigmentów, jest poszukiwany przez kolekcjonerów- szczególnie odmiany wykazujące iryzację.
Zobacz też goethyt, limonit włóknisty, ochra żelazista, ruda bagienna, ruda darniowa, ruda jeziorna, żelaziak brunatny, żelaziak oolitowy, kakoksen
Przypisy
Linki zewnętrzne Artykuł o limonicie na stronie Mindat.org Artykuł o limonicie na stronie agcel.pl
Kategoria:Kruszce i rudy Kategoria:Skały chemogeniczne