Chorągiew dragonii koronnej Jana Zamoyskiego – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego, wojny moskiewskiej i II wojny północnej).
Charakterystyka W pierwszej połowie XVII w. wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Dragonia zaliczana była do autoramentu cudzoziemskiego, a jako rodzaj wojsk zaciężnych zaliczanych do „ludu ognistego” była w zasadzie piechotą; konie bowiem służyły jej wyłącznie do przemarszów, a walczyła głównie pieszo. Podstawową jednostką organizacyjną dragonii był regiment. Regiment dzielił się na 6 kompanii. Kompanie dragońskie nazywano też kornetami, często spolszczano i wzorem arkebuzerii używano terminu „chorągiew”. Dragonię rekrutowano tzw. systemem wolnego bębna.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W latach 40. XVII wieku armia koronna była stosunkowo nieliczna. Etat wojska kwarcianego w latach 1647−1648 obejmował 4036 koni i porcji. Komput zawierał między innymi 2 regimenty i 9 chorągwi dragońskich. Wszystkie one rozmieszczone były na Ukrainie i brały udział w walkach z powstańcami Chmielnickiego. Chorągiew dragonii koronnej starosty kałuskiego Jana Zamoyskiego pod dowództwem Bessa liczyła w trzecim kwartale 1649 roku 80 porcji. Druga chorągiew Jana Zamoyskiego pod Grzegorzem Bachrem w tym samym czasie liczyła 82 porcje.
W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 10 jednostek dragonii – w sumie 3661 porcji. Jedną z nich była wojewody sandomierskiego Jana Zamoyskiego utworzona 15 maja 1656. Liczyła wtedy 144 porcje.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie dragonii koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Dragonia koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Dragonia koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Dragonia koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały wojskowe Zamoyskich herbu Jelita