Chińskie Siły Ekspedycyjne

Chińskie Siły Ekspedycyjne (; ) – jednostka ekspedycyjna chińskiej Narodowej Armii Rewolucyjnej, która została wysłana do Birmy i Indii w celu wsparcia działań aliantów przeciwko Cesarskiej Armii Japońskiej podczas kampanii birmańskiej w czasie II wojny światowej.

Tło W lipcu 1937 roku Cesarstwo Japonii rozpoczęło pełnoskalową inwazję na Chiny, szybko izolując kraj od reszty świata. Chiński opór pod wodzą nacjonalistycznego przywódcy Czang Kaj-szeka był silnie zależny od szlaku zaopatrzeniowego biegnącego przez Szlak Birmański, który został ponownie otwarty w październiku 1940 roku. Stany Zjednoczone zaczęły wysyłać materiały wspierające walkę Chińczyków pod koniec 1941 roku w ramach polityki lend-lease. Aby odciąć linię zaopatrzeniową do Chin, Cesarska Armia Japońska rozpoczęła planowanie inwazji na Birmę. W latach 1942–1944 98% wszystkich amerykańskich pożyczek lend-lease dla Chin trafiało do jednostek armii amerykańskiej w Chinach, a nie bezpośrednio do chińskiego wojska.

W grudniu 1941 roku, po niespodziewanym ataku Japończyków na Pearl Harbor, nastąpiła natychmiastowa inwazja na brytyjskie kolonie: Malaje i Birmę. W rezultacie II wojna chińsko-japońska nałożyła się na II wojną światową, a teatr działań wojennych w Chinach, Birmie i Indiach utrzymywał się przy rosnącym wsparciu ze strony USA. Imperium brytyjskie było wówczas zajęte wojną na teatrze afrykańsko-europejskim i nie było w stanie przeznaczyć żadnych większych zasobów na ochronę swoich interesów na Dalekim Wschodzie, w szczególności w odniesieniu do Indii. Aby zapewnić udział Chińczyków w walkach w Birmie przeciwko Japończykom, Wielka Brytania i Chiny podpisały w grudniu 1941 roku porozumienie dotyczące wzajemnej obrony Szlaku Birmańskiego. Porozumienie to doprowadziło do powstania sojuszu chińsko-brytyjskiego i Chińskich Sił Ekspedycyjnych.

Historia Pierwsza wyprawa (marzec – sierpień 1942)

Japońska inwazja na Birmę rozpoczęła się w styczniu 1942 roku. Japonia przeprowadziła serię nalotów na Rangun, gdzie znajdowała się kwatera główna Korpusu Birmańskiego Brytyjskiej Armii Indyjskiej. Aby odciążyć pozycje aliantów w Birmie, z jednostek 5 Armii i Nowej Szóstej Armii utworzono Chińskie Siły Ekspedycyjne pod dowództwem amerykańskiego generała porucznika Josepha Stilwella. Chińskie Siły Ekspedycyjne wkroczyły do ​​Birmy w lutym 1942 roku i starły się z Cesarską Armią Japońską w Taungngu. Stilwell dotarł na front 22 marca, a chińska 200 Dywizja utrzymywała się przez dwanaście dni w obliczu przeważających sił japońskich, po czym wycofała się. Niepowodzenia w starciu z armią japońską zaostrzyły napięcie między Stilwellem a Czangiem, ponieważ wielu chińskich dowódców odmówiło wykonania rozkazów Stilwella bez uprzedniej zgody Czanga. Japończycy zdobyli Rangun w marcu i mocno posunęli się w kierunku Drogi Birmańskiej. 1 Dywizja Birmańska Brytyjskiej Armii Indyjskiej została okrążona przez Japończyków na polach naftowych w bitwie pod Yenangyaung 18 kwietnia, a chińska 38 Dywizja dowodzona przez gen. por. Sun Li-jena bezskutecznie próbowała ją odciążyć.

thumb|Gen. por. Joseph Stilwell wycofuje się z Birmy do Indii, maj 1942 Siły alianckie dowodzone przez Brytyjczyków zdecydowały się na ewakuację z Birmy po tym, jak Lashio wpadło w ręce Japończyków 29 kwietnia. W odpowiedzi Stilwell nakazał generalny odwrót do Indii. Większość Piątej Armii, dowodzona przez Du Yuminga, próbowała jednak wycofać się do Junnanu przez pierwotne lasy w północnej Birmie. Jednostki zostały zdziesiątkowane przez japońskie zasadzki, a także przez malarię i dyzenterię, ponosząc duże straty. Niepowodzenie pierwszej wyprawy doprowadziło do zamknięcia Drogi Birmańskiej, a przyszłe chińskie działania wojenne musiały opierać się na moście powietrznym zwanym „Garbem” i budowie Drogi Ledo jako głównych trasach swojego wsparcia logistycznego.

Druga wyprawa (początek 1943 – marzec 1945) thumb|Czołg M4A4 Sherman z chińską załogą we wschodniej Birmie (1943 lub 1944) thumb|Chińscy żołnierze w Birmie, 1945 W latach 1942–1943 wielu chińskich żołnierzy zostało przerzuconych drogą powietrzną z Chongqingu do Indii i dołączyło do swoich rodaków, którzy wcześniej wycofywali się razem z Brytyjczykami. Przeszli oni szkolenie pod okiem amerykańskich doradców i zostali sformowani w Oddział X, do której włączono Nową Pierwszą Armię i Nową Szóstą Armię, wspierane w operacjach polowych przez amerykańskie siły specjalne. Przez większość 1943 roku armia chińska toczyła kilka kampanii preciwko armii japońskiej, broniąc budowy Drogi Ledo. W październiku 1943 roku Nowa Pierwsza Armia zdołała pokonać japońskich weteranów z 18 Dywizji w dolinie Hukawng. Aby zabezpieczyć otwarcie Drogi Ledo, armia chińska w Indiach została przemianowana na „Dowództwo Północnego Obszaru Działań Bojowych” (NCAC) i ponownie wkroczyła do Birmy wiosną 1944 roku. Armia chińska starła się z siłami japońskimi i pokonała je podczas wielu kampanii w północnej Birmie i zachodnim Junnanie, a w sierpniu odbiła Myitkyinę. Sukcesy aliantów w tych kampaniach umożliwiły otwarcie Drogi Ledo. Jednak zanim Myitkyina została zdobyta, sukcesy aliantów na teatrze działań wojennych na Pacyfiku przybrały takie rozmiary, że zmalało znaczenie chińsko-birmańsko-indyjskiego teatru działań wojennych.

Planując koordynację z Oddziałem X, Chińskie Siły Ekspedycyjne Wei Lihuanga w Junnanie, znane jako Oddział Y, przekroczyły rzekę Salween w kwietniu i rozpoczęły ofensywę przeciwko armii japońskiej. Oddział Y składał się z dwóch grup armii z Narodowej Armii Rewolucyjnej: 11 Grupy Armii (dowódca Song Xilian, zastępca dowódcy Huang Jie, szef sztabu gen. Cheng Gang) i 20 Grupy Armii (dowódca Huo Kuizhang, zastępca dowódcy Fang Tian). Do stycznia 1945 roku Oddział Y zdobył miasto Wanting na granicy chińsko-birmańskiej i odzyskał kontrolę nad szlakiem lądowym z Birmy do Chin. Pierwszy konwój nowo otwartą drogą Ledo-Birma dotarł do Kunmingu w lutym 1945 roku.

Następstwa Po powrocie do Chin, uzbrojone przez Amerykanów Nowa Pierwsza Armia i Nowa Szósta Armia walczyły w chińskiej wojnie domowej. Obie zostały zdziesiątkowane przez siły komunistyczne podczas kampanii Liaoshen w północno-wschodnich Chinach i praktycznie przestały istnieć.

W 2011 roku w Tengchongu w prowincji Junnan wzniesiono pomnik ku czci poległych żołnierzy z Chińskiego Korpusu Ekspedycyjnego.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Wojsko chińskie Kategoria:II wojna światowa na Pacyfiku