Niepokój przychodzi o zmierzchu () – debiutancka powieść autorstwa Marieke Lucasa Rijnevelda, opublikowana w 2018 roku przez wydawnictwo Atlas Contact.

Polskie wydanie książki w przekładzie Jerzego Kocha ukazało się 5 maja 2021 nakładem Wydawnictwa Literackiego.

Fabuła Akcja powieści rozgrywa się w holenderskim gospodarstwie należącym do religijnej rodziny związanej z Kościołem reformowanym. Główną bohaterką i narratorką jest dziesięcioletnia Jas, mieszkająca z rodzicami oraz rodzeństwem – Matthiesem, Obbem i Hanną.

Przed Bożym Narodzeniem Matthies ginie podczas jazdy na łyżwach po zamarzniętym jeziorze. Jas obwinia się o śmierć brata, ponieważ wcześniej modliła się, aby zamiast jej królika umarł właśnie Matthies.

Po śmierci chłopca rodzina pogrąża się w żałobie. Rodzice stopniowo oddalają się od dzieci, a w domu zaczynają dominować milczenie, religijne rytuały i obsesyjne myślenie o śmierci. Jas, Hanna i Obbe próbują radzić sobie z traumą poprzez własne rytuały, fantazje oraz gry związane ze śmiercią i cierpieniem. Jas nie rozstaje się ze swoim czerwonym płaszczem, który traktuje jako formę ochrony przed światem i kolejną stratą. Wraz z dojrzewaniem dzieci pojawiają się również motywy seksualności, cielesności oraz przemocy wobec zwierząt.

Odbiór i nagrody Anglojęzyczne tłumaczenie powieści autorstwa Michele Hutchison otrzymało w 2020 Międzynarodową Nagrodę Bookera. Była to pierwsza taka nagroda przyznana dla pisarza z Holandii.

Powieść została nominowana do nagrody Libris Literatuur Prijs.

W 2019 powieść otrzymała nagrodę ANV Debutantenprijs. Była również nominowana do Hebban Debuutprijs, OPZIJ Literatuurprijs oraz Jan Wolkers Prijs.

Inspiracje i tło autobiograficzne Według wywiadów udzielanych przez Rijneveld część motywów powieści została zainspirowana doświadczeniami autobiograficznymi, w tym śmiercią starszego brata w dzieciństwie. Powieść była określana jako połączenie elementów autobiograficznych i fikcji literackiej. Motyw nieściągania płaszcza przez główną bohaterkę został zaczerpnięty z doświadczeń z dzieciństwa.

Krytycy porównywali powieść do twórczości Jana Wolkersa, wskazując na obecność motywów cielesności, religii i śmierci. W wywiadach Wolkers był wskazywany jako jedno z głównych źródeł inspiracji podczas pracy nad książką.

Praca nad powieścią trwała sześć lat.

Przypisy

Kategoria:Holenderskie powieści psychologiczne Kategoria:Powieści Lucasa Rijnevelda Kategoria:Powieści z 2018 Kategoria:Powieści, których akcja toczy się w Holandii