Chorągiew pancerna koronna Jeremiego Michała Korybuta Wiśniowiecki – oddział koronnej jazdy pancernej (kozackiej) autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII (okresu powstania Chmielnickiego).

Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.

Klęski wojsk koronnych w bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem wywarły przygnębiające wrażenie na szlachcie. Sejmiki wojewódzkie zwołane w 1648 przez Prymasa podjęły uchwały w sprawie nowych zaciągów i odbudowy armii koronnej. Na tej podstawie została utworzona chorągiew kozacka wojewody ruskiego Jeremiego Wiśniowieckiego pod dowództwem Stanisława Poniatowskiego. W czwartym kwartale 1648 liczyła 150 koni.

Kolejna chorągiew Jeremiego Michała Korybuta Wiśniowieckiego, wojewody ruskiego w trzecim kwartale 1649 liczyła 150 koni.

Na początku 1651 rozpoczęto przygotowania do kolejnej walnej rozprawy z siłami powstańczym. W związku z planowanymi działaniami wojennymi armię koronną rozbudowano niemal trzykrotnie. Obok 65 dotychczas istniejących jednostek utworzono 95 nowych, zwiększając tym samym jej stan liczebny z 11 758 do 32 784 koni i porcji. Straty poniesione przez korpus hetmana Marcina Kalinowskiego podczas wiosennych walk na Ukrainie, a następnie w bitwie pod Beresteczkiem, doprowadziły jednak do znacznego zmniejszenia liczebności wojska. Pomimo utworzenia kolejnych 10 jednostek regularna armia koronna liczyła pod koniec 1651 roku 28 585 koni i porcji. W pierwszym kwartale 1651 do komputu koronnego została powołana chorągiew pancerna Wojewody ruskiego Jeremiego Michała Korybuta Wiśniowieckiego pod Kormańskim, której etat ustalono na 150 koni. Powołano tez drugą tegoż pod Rzeczkowskim, której etat ustalono na 100 koni. Od czwartego kwartału 1651 chorągwie w spisach nie występują.

Po Jeremim Wiśniowieckim chorągiew przejął wojewodzic ruski Michał Wiśniowiecki. Dowództwo sprawował Andrzej Bestkowski.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie kozackie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Oddziały wojskowe Wiśniowieckich herbu Korybut