Napień rozpostarty (Oxyporus obducens (Pers.) Donk) – gatunek grzybów należący do rzędu szczeciniakowców (Hymenochaetales).

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Oxyporus, Oxyporaceae, Hymenochaetales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy opisał go w 1825 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Polyporus obducens. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu Marinus Anton Donk w 1933 r. Ma wiele synonimów. Niektóre z nich: Rigidoporus obducens (Pers.) Pouzar 1966 Polyporus inhalatus Velen. 1922 W 1888 r. Franciszek Błoński nadał mu polską nazwę huba warstwowana, w 1965 r. Stanisław Domański nazwę napień rozpostarty.

Morfologia Owocnik Grzyb kortycjoidalny. Owocniki jednoroczne o grubości do 5 mm, rozpostarte, rozproszone, mączyste do filcowatych i dość twarde, białe do jasnoochrowych. Powierzchnia konidiomu równa lub porowata, 3–5 porów na mm. Pory regularne, dissepimenty często nieco poszarpane. Cechy mikroskopowe System strzępkowy monomityczny, strzępki tramy szkliste, grubościenne, o szerokości 2,5–4(–4,5) µm, septowane, bez sprzążek. Strzępki subhymenium hialinowe, cienko- lub lekko grubościenne, o szerokości 1,5–3 µm. W tramie, mogą być chlamydospory, często pojedyncze. Cystydy w tramie maczugowate, za młodu silnie cyjanofilne, wyraźnie główkowate, o szerokości 3,5–6 µm i długości 10–20 µm lub więcej. Podstawki krótkie, cylindryczne lub szypułkowe, 9–14 × 4,5–5,5 µm. Bazydiospory hialinowe, cienkościenne, prawie kuliste do szerokoelipsoidalnych, lekko wklęsłe w części komorowej, 3,5–4,5(–5,5) x (2,2–)2,5–2,8(–3,2) µm, nieamyloidalne i niedekstrynoidalne.

Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie i Azji. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył kilka stanowisk, w latach późniejszych podano wiele nowych. Najbardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status gatunku rzadkiego – potencjalnie zagrożonego z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych.

Grzyb nadrzewny, saprotrof lub słaby pasożyt. Występuje na obumarłym drewnie drzew liściastych, głównie klonów, kasztanowców, topoli, wierzb i wiązów. POodano również jeden przypadek na sośnie.

Przypisy

Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Oxyporaceae