Krótkonosek drobny (Cynopterus minutus) – gatunek ssaka, nietoperza z rodziny rudawkowatych. Długość głowy i tułowia od 76 do 83 mm. Ogon mierzy od 10 do 12 mm. Na bardzo krótkim pysku tubularne nozdrza, rynienka podnosowa, kilka guzków, duże oczy. Błony skrzydeł ciemnoszare. Samica, począwszy od wieku 1 roku, dwa razy w roku rodzi pojedyncze młode. Jest gatunkiem owocożernym, zasiedlającym lasy oraz tereny wiejskie. Nie zagraża mu wyginięcie.

Budowa thumb|left|Zwierzę ma duże oczy, tubularne nozdrza i szare futro Długość głowy i tułowia krótkonoska drobnego mieści się w przedziale od 76 do 83 milimetrów, a więc mniej niż u krótkonoska uprawowego i krótkonoska sundajskiego, mieści się natomiast w szerszym zakresie rozmiarów krótkonoska krótkouchego. Ogon mierzy od 10 do 12 mm, co leży w zakresie dla krótkonoska uprawowego, a ustępuje krótkonoskowi sundajskiemu. Długość ucha mierzy od 14,1 do 15,1 mm. Przedramię mierzy 54,3 do 59,1 milimetra. Masa ciała krótkonoska drobnego wynosi pomiędzy 19 a 24,3 grama, a więc mniej niż u krótkonoska uprawowego i znacznie mniej niż u jeszcze cięższego krótkonoska sundajskiego.

Na bardzo krótkim pysku widnieją krótkie, tubularne nozdrza. Poniżej leży rynienka podnosowa zakończona dwoma guzkami. Ponadto 2 duże guzki trójkątnego kształtu obecne są na dolnej wardze. Podobnie sprawy te mają się u krótkonoska uprawowego.

Duże oczy mają brązowe tęczówki.

Ucho ma biały brzeg. Generalnie jednak małżowina uszna jest szarobrązowa. Jest ona długa, cieńsza na końcu, z cienkim brzegiem.

Głowę porasta krótkie, szare futro. Występuje żółtawobrązowa kryza sięgająca na boki szyi i aż do podstaw uszu.

Nie występuje zgięcie podstawy czaszki. Pysk jest bardzo krótki, względnie delikatny jak opisują go autorzy Handbook of the Mammals of the World. Charakteryzują oni następnie łagodnie opadające czoło, duży oczodół, zaokrągloną mózgoczaszkę i korzeń jarzmowy leżący nieznacznie powyżej górnej linii zębodołowej. Dobrze rozwinięta kość jarzmowa wygina się łukowato w tył. Badacze wskazują też grzbietowo szeroki pysk, wydęte zachyłki paranosowe, zachodzące na otwory zaoczodołowe, podobnie jak choćby u krótkonoska uprawowego, i cienkie wyrostki zaoczodołowe kierujące się w kierunku tylno-bocznym. Autorzy opisują owalną mózgoczaszkę zdobioną słabymi liniami skroniowymi. Także grzebień karkowy nie zwraca uwagi, podobnie jak u krótkonoska uprawowego. Podniebienie sięga do tyłu daleko za zębami i zbiega się z kolcem podniebiennym przyłączonym do grzebienia klinowego, podobnie jak u krótkonoska uprawowego. Ectotympanicum jest niewielkie i szerokie ku przodowi. Żuchwę zaś opisują badacze jako słabo rozwiniętą, z cienkim, opadającym wyrostkiem dziobiastym i wyrostkiem kłykciowym leżącym poniżej dolnej linii zębodołowej, wskazują jego zaokrąglony, wydatny kąt.

Siekacze szczękowe są niewielkie. Podobnie niewielki jest prosty kieł. Leży za nim niewielki ząb przedtrzonowy pierwszy. Lepiej rozwinięty jest trzeci górny przedtrzonowiec, trójkątnego kształtu. Dalsze zęby policzkowe w obrysie mają tępe główne guzki. Siekacze żuchwy i kieł dolny również są niewielkie, kieł nieznacznie zakrzywia się. Przedtrzonowiec pierwszy nosi trójkątny guzek. Natomiast zęby policzkowe są wysokie, do tyłu jednak coraz niższe. Drugi z nich jest już niewielki.

Szare ubarwienie obejmuje klatkę piersiową z brzuchem i bokami ciała.

Występuje dobrze rozwinięte uropatagium, natomiast ostroga jest krótka.

Palce mają biały brzeg. Błony skrzydeł są ciemnoszare. Występuje pazur wskaziciela. Palce i nadgarstki są grzbietowo bledsze od błony, jednakże nie lśnią bielą jak u innych krótkonosków. Do pierwszego palca kończyny dolnej przyczepia się błona sięgająca boków ciała.

Systematyka thumb|left|Rodzaj krótkonosek obejmuje kilka innych nietoperzy, jak krótkonosek sfinksowy Nowy gatunek nietoperza opisany został pod obecną nazwą w 1906 roku przez amerykańskiego zoologa Gerrita Smitha Millera Jr. Jako miejsce typowe podano położoną koło Sumatry wyspę Nias. Holotyp to skóra i czaszka dorosłego samca (sygnatura USNM:MAMM:141240) ze zbiorów Narodowego Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie; okaz typowy zebrał 11 marca 1905 roku amerykański podróżnik William Louis Abbott.

W przeszłości tego krótkonoska uznawano nie za osobny gatunek, ale za podgatunek w obrębie krótkonoska krótkouchego, podobnie jak krótkonoska uprawowego, również uznawanego obecnie za osobny gatunek nietoperza. Obecnie natomiast uważa się, że krótkonosek drobny może sam stanowić kompleks gatunków. Niemniej według stanu z 2019 roku nie wyróżnia się żadnych podgatunków.

Rodzaj Cynopterus, zwany po polsku krótkonoskiem, opisany został przez Cuviera w 1824. Obejmuje on jeszcze kilka innych gatunków, mianowicie krótkonoska sfinksowego, krótkonoska indonezyjskiego, krótkonoska krótkouchego, krótkonoska sundajskiego, krótkonoska wyspowego, krótkonoska uprawowowego. Rodzaj ten należy do plemienia Cynopterini, nie mającego polskiej nazwy, zasobnego w 14 gatunków, umieszczonych także w rodzajach Megaerops (czyli bezogoniec) i Ptenochirus (czyli piżmolot). Wraz z drugim plemieniem Balionycterini, obejmującym 17 gatunków, tworzy ono podrodzinę Cynopterinae. Jest ona jedną z ośmiu podrodzin w rodzinie rudawkowatych (Pteropodidae), obejmującej w sumie 191 gatunków. Wyróżnienie Cynopterinae, jak również bliskie pokrewieństwo Cynopterus, Megaerops i Ptenochirus potwierdziły badania genetyczne, także łączące wyniki analiz DNA jądrowego i mitochondrialnego.

Tryb życia Wzorce aktywności zwierzęcia są nieznane.

Cykl życiowy krótkonoska drobnego wykazuje podobieństwa do krótkonoska krótkouchego. U obu gatunków samice przystępują do rozrodu synchronicznie z poliestrią o dwóch szczytach w ciągu roku, występuje więc sezon rozrodu. Porody przypadają na okresy 3–4 miesięcy. Wedle Handbook of the Mammals of the World poród przypada jeszcze na czas mniejszych opadów, a okres laktacji zbiega się już z większymi opadami deszczu i owocowaniem. Natomiast Kofron zaprzecza takiemu związkowi. Pomiędzy okresami porodów przerwa wynosi 5–7 miesięcy. Ciąża trwa od 5 do 6 miesięcy, na wczesnych jej stadiach występuje opóźnienie rozwoju zarodka. Kończy się porodem jednego noworodka, co jest typowe również dla blisko spokrewnionych gatunków. Po wydaniu go na świat samica wchodzi w ruję. Dojrzałość płciowa przychodzi w wieku 7 miesięcy. Samica niedługo potem współżyje i zachodzi w ciążę, zaś rodzi po raz pierwszy w swym życiu w wieku 1 roku. Będzie rodzić 2 razy w roku. W efekcie zwierzę rozmnaża się szybciej niż inne rudawkowate.

Rozmieszczenie geograficzne Gatunek ten zasiedla Sumatrę, wyspę Nias, skąd go pierwotnie opisano, a także wyspy Borneo, Jawę i Celebes. Tereny te leżą w granicach trzech państw: Indonezji, Malezji i Brunei.

Ekologia thumb|left|Osobnik na Simeulue Gatunek zasiedla pierwotne lasy, dokładniej las deszczowy, i lasy wtórne, tereny zmienione działalnością ludzką. Spotyka się go we wsiach. Zwierzęta te zasiedlają podszyt i dolne partie koron drzew.

Gatunek jest w większości owocożerny, podobnie jak i inne rudawkowate. Samce i samice wydają się różnić dietą.

Występuje sympatrycznie z krótkonoskiem krótkouchym w Batang Duri w Brunei.

Zagrożenia i ochrona IUCN uznaje krótkonoska drobnego za gatunek najmniejszej troski. Jego status rozpoznano po raz pierwszy w 2008, już wtedy jako gatunek najmniejszej troski. W 2019 podtrzymano poprzednią ocenę. Powyższą klasyfikację uzasadniono szerokim zasięgiem występowania i dużą tolerancją na zmiany siedliskowe. Zauważono niemniej, że jest on rzadki, a także wskazano możliwość zmian taksonomicznych, które wiązać by się mogły ze zmianą statusu.

Gatunek nie jest pospolity, a jego liczebność spada wraz z niszczeniem lasów pierwotnych. Populacja nie jest jednak silnie pofragmentowana. IUCN nie zna żadnych istotnych zagrożeń dla tego gatunku. Zamieszkuje on kilka terenów chronionych.

Przypisy 9. Minute Short-nosed Fruit Bat, s. 67, w:

6. Lesser Short-nosed Fruit Bat, s. 65–66, w: 7. Hortsfield’s Short-nosed Fruit Bat, s. 66, w: 8. Peter’s Short-nosed Fruit Bat, s. 66–67, w:

Nazwy polskie za:

Kategoria:Rudawkowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Fauna Indonezji Kategoria:Fauna Malezji Kategoria:Fauna Brunei Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1906 roku