Agaricus hondensis

thumb|Zarodniki Agaricus hondensis Agaricus hondensis Murrill – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Grzyb wytwarza owocniki o kapeluszach barwy od białej do szarobrązowej, osiągających od 6 do 15 cm średnicy i pokrytych jasnoróżowobrązowymi łuskami, które z czasem ciemnieją. Gęsto ułożone blaszki na spodzie kapelusza są początkowo białe, następnie przybierają barwę różową i liliowoszarą, by ostatecznie stać się brązowawe. Trzon jest gruby i ma biały pierścień. Grzyb wydziela nieprzyjemny zapach przypominający fenol lub kreozot, a po ugotowaniu nabiera mydlanego, metalicznego posmaku.

A. hondensis występuje w północno-zachodniej części Ameryki Północnej; rośnie od września do października pod drzewami iglastymi oraz w lasach mieszanych. Gatunek jest trujący, a jego spożycie powoduje zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Systematyka i nazewnictwo Klasyfikacja Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricus, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Taksonomia Gatunek został przez amerykańskiego mykologa Williama Alphonso Murrilla w 1912 roku na podstawie okazów zebranych przez niego w listopadzie 1911 roku. W tej samej publikacji Murrill opisał również gatunki Agaricus bivelatoides, A. hillii i A. macmurphyi, wszystkie pochodzące z regionu północno-zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Dwa ostatnie gatunki nazwano na cześć ich pierwotnych odkrywców, Alberta Hilla i Jamesa Iry Wilsona McMurphy’ego, natomiast pierwszy z nich otrzymał nazwę ze względu na podobieństwo do gatunku . W 1944 roku Alexander H. Smith zbadał materiał typowy kilku gatunków opisanych przez Murrilla i doszedł do wniosku, że brakuje cech pozwalających odróżnić A. hondensis od A. bivelatoides, A. hillii oraz A. macmurphyi. Ustalił również, że gatunek A. glaber, opisany przez Sanforda Myrona Zellera w 1938 roku, jest tożsamy z A. hondensis.

Agaricus hondensis tradycyjnie zaliczano do sekcji Xanthodermatei, obejmującej gatunki z rodzaju Agaricus spokrewnione z A. xanthodermus, charakteryzujące się owocnikami o fenolowym zapachu, przejściowymi żółtymi przebarwieniami niektórych części owocnika, ujemnym wynikiem reakcji Schaeffera oraz toksycznością. Analiza molekularna wykazała, że gatunek ten, wraz z pokrewnymi gatunkami i A. phaeolepidotus, tworzy bazalną linię ewolucyjną w kladzie wykazującym słabe żółknięcie oraz pewną skłonność do czerwienienia. Linia ta jest blisko spokrewniona z grupą gatunków z rodzaju Agaricus, zazwyczaj zaliczanych do sekcji Sanguinolenti. Analizy filogenetyczne wskazują, że trzy wymienione gatunki należą do kladu, który wyodrębnił się krótko po domniemanym rozdzieleniu sekcji Xanthodermatei i Duploannulati.

Występujące w nazwie naukowej łacińskie słowo hondensis nawiązuje do miejscowości La Honda w Kalifornii, będącej miejscem typowym gatunku.

Morfologia thumb|lewo|Pierścień u A. hondensis

Kapelusz Kapelusz jest początkowo kulisty, następnie wypukły, czasem spłaszczony, o średnicy 6–15 cm. Sucha i gładka powierzchnia kapelusza jest biaława lub pokryta drobnymi łuskami w odcieniach od jasnoróżowobrązowego przez różowoszary po płowy. W okresie dojrzałości łuski zwykle ciemnieją, przybierając barwę brązową, czerwonobrązową lub czerwonoszarą.

Zasnówka jest błoniasta, biała i tworzy gruby pierścień w górnej części trzonu. Pierścień rozszerza się na zewnątrz zamiast przylegać do trzonu. Kropla wodorotlenku potasu naniesiona na powierzchnię kapelusza powoduje jego żółknięcie.

Blaszki Blaszki mają początkowo barwę od jasnoróżowej do różowoszarej, następnie brązowieją, by wraz z dojrzewaniem przybrać odcień ciemnobrązowy lub jeszcze ciemniejszy. W stadium dojrzałym nie są przytwierdzone do trzonu i są gęsto rozmieszczone.

Trzon Trzon ma długość 7–20 cm i grubość 1–3 cm, przy czym u podstawy jest grubszy lub bulwiasty. Jest jędrny, gładki i pozbawiony łusek występujących na kapeluszu. Ma białą barwę, jednak z czasem lub po uszkodzeniu przebarwia się na brudnoróżowo albo brązowawo. Miąższ w najniższej części trzonu zwykle zabarwia się po uszkodzeniu na bladożółto.

Miąższ Miąższ jest gruby i biały. Po uszkodzeniu nie zmienia barwy albo przybiera bladożółty odcień, a następnie często powoli przebarwia się na różowawo. Zapach uszkodzonego miąższu jest łagodny lub lekko fenolowy, jednak u podstawy trzonu zazwyczaj staje się wyraźnie fenolowy.

Wysyp zarodników Wysyp zarodników mają barwę od fioletowobrązowej do ciemnobrązowej. Gładkie, grubościenne zarodniki są szeroko elipsoidalne i zazwyczaj osiągają wymiary 5,8–7,3 × 3,7–4,4 μm. Podstawki są 4-zarodnikowe, maczugowate, szkliste i mają wymiary 20–21,3 × 5,8–7,0 μm. Cheilocystydy mają kształt od woreczkowatego do maczugowatego, są szkliste lub jasnożółtobrązowe i osiągają wymiary 18,3–25,6 × 7,3–11,0 μm; na powierzchni blaszek nie występują pleurocystydy.

Występowanie i siedlisko A. hondensis jest gatunkiem saprotroficznym. Jego owocniki rosną pojedynczo lub w grupach pod drzewami iglastymi oraz w lasach mieszanych. Odnotowano również ich występowanie w czarcich kołach. Gatunek występuje na wybrzeżu Pacyfiku w Ameryce Północnej – od Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie na północy po Kalifornię na południu – przy czym najczęściej spotykany jest właśnie w Kalifornii. Na większości obszaru występowania owocniki pojawiają się jesienią, od września do października, natomiast w Kalifornii sezon owocowania trwa zazwyczaj od listopada do lutego.

Toksyczność Owocniki gatunku A. hondensis są trujące, a ich spożycie powoduje zaburzenia pracy przewodu pokarmowego. Niektóre owocniki wydzielają zapach kreozotu, który po ugotowaniu staje się jeszcze bardziej wyraźny. Obróbka termiczna powoduje również pojawienie się nieprzyjemnego, mydlanego i metalicznego posmaku. Owocniki stanowią pożywienie dla (Sorex vagrans) i (Neurotrichus gibbsii). W owocnikach stwierdzono obecność hydrochinonu.

Gatunki podobne Do charakterystycznych cech gatunku A. hondensis należą siedlisko leśne, żółte zabarwienie pojawiające się w reakcji z wodorotlenkiem potasu oraz silny zapach. Agaricus freirei, występujący w nadmorskich regionach Hiszpanii, jest bardzo podobny do A. hondensis i pozostaje z nim blisko spokrewniony pod względem genetycznym. Gatunek A. hondensis bywał również mylony z gatunkami A. sylvaticus i A. placomyces. Miąższ A. sylvaticus nie wydziela nieprzyjemnego zapachu i wykazuje ujemną reakcję z wodorotlenkiem potasu. A. placomyces występuje w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Innym podobnym gatunkiem jest jadalny , który ma zbliżone ubarwienie, lecz odróżnia się łagodnym zapachem, mniej wyraźnym pierścieniem oraz odmienną budową trzonu. Podobieństwo wykazuje również A. moelleri.

Przypisy

Kategoria:Grzyby trujące Kategoria:Pieczarkowate