Augustyn Dettlaff (ur. 26 listopada 1877 w Wielkiej Wsi/Władysławowie, zm. 1 maja 1940 w Oranienburgu) – właściciel gospodarstwa w Wielkiej Wsi, sołtys Wielkiej Wsi w latach 1927–1939, podczas Zaślubin Polski z morzem 11 lutego 1920 witał generała Hallera chlebem i soląBiałkowska R., Wspomnienia o Jakubie Myśliszu – rybaku z Wielkiej Wsi, BiT, Gdańsk 2024, s.48.
Życiorys Augustyn Dettlaff urodził się 26 listopada 1877 w Wielkiej Wsi w rodzinie Jana Antoniego Dettlaffa (ur. 16.06.1842) i Julianny Lieske (ur. 21.08.1844). Uczęszczał do pruskiej szkoły powszechnej w Wielkiej Wsi. W 1903 ożenił się z Marią Miłosz z Ostrowa. Mieli trzynaścioro dzieciKierzek W., Biuletyn Towarzystwa Przyjaciół Hallerowa Nr 9 1992 s.1. Miał pięciu braci, wszyscy w poszukiwaniu pracy wyjechali do Niemiec i Ameryki Północnej. Augustyn jako jedyny został, ciężko pracował i prowadził pięciohektarowe gospodarstwo rolneKronika szkoły w Wielkiej Wsi 1868-1946, BiT, Gdańsk 2023, s.169.
Podczas I wojny światowej jako obywatel pruski został wcielony do pruskiego wojska. Po powrocie zastał w swoim gospodarstwie jeńca z zaboru rosyjskiego Litwina, któremu dał ubranie i odesłał go do granicy, wspomagał jeńców wojennych. 11 lutego 1920 podczas drugiego dnia Zaślubin Polski z morzem w Wielkiej Wsi witał z Leonem Torlińskim generała Józefa Hallera pod ustrojoną i przybraną flagami bramąHaller J., Pamiętniki, Katolicki Ośrodek Wydawniczy, Londyn 1964,s.214-215. W 1923 został zatwierdzony na ławnika gminy w Wielkiej Wsi. 18.03.1927 został wybrany sołtysem Wielkiej Wsi, zgłoszony i popierany przez gen. Hallera i płk. Henryka Bagińskiego. W 1925 mianowano go radcą ds. sierot na gminę Wielka Wieś.Kronika szkoły w Wielkiej Wsi 1868-1946, BiT, Gdańsk 2023, s.169Za czasów jego kadencji uporządkowano drogi w Wielkiej Wsi, zbudowano dworzec kolejowy, zbudowano Dom Rybaka, zbudowano drogę - bulwar do Jastrzębiej Góry. Za swoje zaangażowanie i zasługi dla Wielkiej Wsi otrzymał Brązowy Krzyż Zasługi, który wręczył mu Prezydent RP Ignacy MościckiAbramowicz M., Natchnieni morzem... Władysławowo - ludzie i ich historie, Wydawnictwo BiT, Gdańsk 2017, s.48.
10 września 1939 został aresztowany przez hitlerowców, po przesłuchiwaniach przez kilka dni został wypuszczony a jego gospodarstwo zostało zabrane pod zarząd publiczny. Ponownie aresztowany 8 kwietnia 1940 i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen - Oranienburgu. Zginął w tym obozie 1 maja 1940, przed śmiercią był torturowany i poddawany doświadczeniom medycznymAbramowicz M., Natchnieni morzem... Władysławowo - ludzie i ich historie, Wydawnictwo BiT, Gdańsk 2017, s. 45-52.
Upamiętnienia We Władysławowie znajduje się ulica imienia Augustyna DettlaffaAbramowicz M., Natchnieni morzem... Władysławowo - ludzie i ich historie, Wydawnictwo BiT, Gdańsk 2017, s. 52. Na domu gdzie mieszkał Augustyn Dettlaff umieszczono tablicę pamiątkowąAbramowicz M., Natchnieni morzem... Władysławowo - ludzie i ich historie, Wydawnictwo BiT, Gdańsk 2017, s.52.
Przypisy
Bibliografia Białkowska R., Wspomnienia o Jakubie Myśliszu - rybaku z Wielkiej Wsi, Wydawnictwo BiT, Gdańsk 2024. Kierzek W., Biuletyn Towarzystwa Przyjaciół Hallerowa Nr 9 1992. Kronika szkoły w Wielkiej Wsi 1868 - 1946, Wydawnictwo BiT, Gdańsk 2023. Haller J., Pamiętniki, Katolicki Ośrodek Wydawniczy, Londyn 1964. Abramowicz M. Natchnieni morzem... Władysławowo - ludzie i ich historie, BiT, Gdańsk 2017.
Kategoria:Kaszubi Kategoria:Sołtysi gromad II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi Kategoria:Ludzie związani z Władysławowem