Chorągiew pancerna koronna Andrzeja Żytkiewicza – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII (okresu powstania Chmielnickiego, (okresu wojny moskiewskiej i II wojny północnej).
Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Wiadomość o klęsce pod Batohem wywarła piorunujące wrażenie w całej Rzeczypospolitej. Sejmiki wojewódzkie 11 czerwca 1652 podjęły uchwały w sprawie gotowości do pospolitego ruszenia i reorganizacji wojska zaciężnego. Ostatecznie sprawę systemu organizacji nowej armii rozstrzygnął sejm, który zebrał się w Warszawie 23 lipca. Poza odtwarzaniem jednostek zniszczonych pod Batohem, w trzecim i czwartym kwartale 1652 wystawiono wiele nowych jednostek: 4 chorągwie arkebuzerskie, 21 kozackich, 4 wołoskie, 1 tatarską, 2 jednostki rajtarii, 5 dragonii, 7 piechoty cudzoziemskiej i 16 piechoty polskiej. Armia koronna liczyła w tym czasie 37 388 koni i porcji, czyli około 34 000 żołnierzy. Był to jej największy stan liczebny w okresie wojen z Kozakami. W czwartym kwartale 1652 do komputu koronnego została powołana chorągiew pancerna (kozacka) Andrzeja Żytkiewicza, której etat ustalono na 100 koni.
W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 86 chorągwi kozackich (pancernych) – w sumie 8039 koni. Jedną z nich była chorągiew Andrzeja Żytkiewicza licząca 100 koni. W kompucie z 1656 chorągiew nie jest wymieniana.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Jazda koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Żytkiewiczowie herbu Jastrzębiec