Manfred Bierwisch (ur. 28 lipca 1930 w Halle, zm. 31 lipca 2024 w Berlinie) – niemiecki językoznawca, germanista, jeden z czołowych lingwistów niemieckich. Prekursor badań strukturalnych w NRD w oparciu o teorie Noama ChomskiegoBierwisch_Nachruf.pdf.
Życiorys W roku 1951 podjął studia germanistyczne na Uniwersytecie w Lipsku (wówczas: Karl-Marx-Universität). W okresie 1952–1953 został z powodów politycznych (nielegalne posiadanie czasopism zachodnich) aresztowany i zmuszony do przerwania studiów. Studia ukończył w roku 1956. Od 1957 był pracownikiem Instytutu Języka Niemieckiego i Literatury Akademii Nauk NRD w Berlinie. W roku 1961 doktoryzował się z językoznawstwa na Uniwersytecie Lipskim. W latach 1962–1973 był pracownikiem naukowym w Pracowni Gramatyki Strukturalnej (Arbeitsstelle für strukturelle Grammatik) Akademii Nauk. W 1973 Pracownia została rozwiązana z powodów ideologicznych.
W latach 1973–1980 był współpracownikiem, w okresie 1981–1991 kierownikiem grupy badawczej „Lingwistyka kognitywna” w Centralnym Instytucie Językoznawczym Akademii Nauk NRD. Habilitował się w Akademii Nauk w roku 1981, w 1985 został tamże profesorem lingwistyki teoretycznej. W latach 1992–1996 pełnił funkcję kierownika pracowni „Językoznawstwo strukturalne” w Towarzystwie Maxa Plancka. W roku 1993 został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie. Współzałożyciel (rok 1993), od 1998 wiceprezydent Berlińsko-Brandenburskiej Akademii Nauk. W roku 2000 przeszedł na emeryturę.
Był redaktorem serii wydawniczej Studia grammaticaWilfried Kürschner (red.), Linguisten-Handbuch, Tübingen: Gunter Narr, 1994, s. 75..
Nagrody i wyróżnienia Na podstawie: Doktor honoris causa Uniwersytetu w Jenie (1992) Doktor honoris causa Uniwersytetu w Lipsku (2005) Honorowe wyróżnienia od uczelni i towarzystw zagranicznych. Badania naukowe Obszary badań naukowych: teoria języka, gramatyka generatywna, składnia i morfologia języka niemieckiego, fonologia, semantyka, psycholingwistyka, lingwistyka kognitywna.
Wybrane publikacje
Das Nibelungenlied. In Prosa übertragen von Manfred Bierwisch und Uwe Johnson, Lipsk 1961. Zur Morphologie des deutschen Verbalsystems, Lipsk 1961 (praca doktorska). Grammatik des deutschen Verbs, Berlin 1963, 8. wyd. 1973. Modern linguistics: its development, methods and problems, Haga 1971. Psychologische Aspekte der Sprache, Berlin 1975. (Red.) Psychologische Effekte sprachlicher Strukturkomponenten, Berlin 1979. Die Integration autonomer Systeme. Überlegungen zur kognitiven Linguistik, Berlin 1981 (praca habilitacyjna). (Współred. Ewald Lang) Dimensional adjectives: grammatical structure and conceptual interpretation, Berlin et al. 1989. Essays in the psychology of language, Berlin 1983. (Współred. Ewald Lang) Grammatische und konzeptuelle Aspekte von Dimensionsadjektiven, Berlin 1987. (Red.) Syntax, Semantik und Lexikon. Rudolf Ruzicka zum 65. Geburtstag, Berlin 1988. (Red.) Die Rolle der Arbeit in verschiedenen Epochen und Kulturen, Berlin 2003. Aspekte der Sprachfähigkeit: Struktur, Biologie, Kultur, Frankfurt a. M. 2003 (2009).
Przypisy
Kategoria:Niemieccy językoznawcy Kategoria:Niemieccy germaniści Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2024 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Ludzie urodzeni w Halle (Saale) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Jenie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku