thumb|Mural przedstawiający Péráka autorstwa czeskiej artystki Toy Box, znajdujący się w praskiej dzielnicy Žižkov thumb| thumb| Pérák – legenda miejska, fikcyjny czeski bohater wojenny z czasów II wojny światowej.
W okresie istnienia Protektoratu Czech i Moraw (1939–1945), pojawiła się miejska legenda o dziwnym, skaczącym człowieku, który między innymi walczył z niemieckim okupantem. Mężczyzna ten otrzymał wówczas imię Pérák. Dzięki sprężynom na nogach, mógł przeskakiwać nad ulicami lub na przykład nad jadącym pociągiem, później (zwłaszcza dzięki ludowym legendom), nabył tak nadprzyrodzone zdolności, że podobno potrafił przeskoczyć całą dolinę Wełtawy. Péráka nigdy nie złapano. Po wojnie był również przedstawiany jako pierwszy czeski superbohater.
Legenda Péráka opisywano jako mężczyznę ze sprężynami na nogach, dziwną maską i świecącymi na czerwono oczami. Pérák sabotował niemiecką gospodarkę wojenną, szkodząc Niemcom i czeskim kolaborantom, ale nawet kobiety w praskiej dzielnicy Vysočany bały się go i odmawiały pracy na nocnych zmianach. Podczas nazistowskiej okupacji uważano, że Pérák istniał naprawdę i że przed rozpoczęciem kariery superbohatera był najprawdopodobniej artystą lub wynalazcą. W przeciwieństwie do amerykańskich superbohaterów, takich jak Superman, Pérák nie miał swojego początku w komiksie, lecz dopiero po wojnie powstał na jego podstawie film, a później komiks.
Péráka rzekomo widziano w kilku dzielnicach Pragi. Na przykład, według czeskiego pisarza , widziano go w dzielnicach Karlín, Nusle i na pograniczu Holešovic i . Jednakże Pérák nie pojawiał się tylko w Pradze, ale także w Drahelčicach w powiecie Kladno, na wzgórzach nad miastem Železný Brod, w powiecie Pardubice i wielu innych miejscach, ale najczęściej w miastach – rzadziej na wsiach. Dzieci z Wysoczyny również obawiały się Péráka jako gwałciciela – w okolicach miast Babice, Lučice, Okrouhlice i Veselý Žďár. Pérák z Igławy miał być chorym psychicznie niemieckim ogrodnikiem, który terroryzował dzieci i został deportowany po 1945 roku.
Najpotężniejszą bronią Péráka była świadomość Czechów, że po ich stronie w walce z Niemcami stoi nieuchwytny superbohater (pierwszy czeski „nadczłowiek”) . Choć nie ma dowodów na istnienie Péráka, legendy i opowieści dodawały Czechom otuchy, a Niemców przerażały. Władze Protektoratu na próżno próbowały schwytać Péráka. Ktoś wypisywał na ścianach napisy z podpisem Pérák, miał on świetlisty krzyż z którym nawiedzał wieś Hořesedly, czasami wydawał nieludzki gwizd, a według niektórych opowieści miał też przy sobie paraliżującą pałkę.
Podobny czeski Pérák pojawił się także w latach 50. XX wieku w środkowych Niemczech, gdzie zaczęto go nazywać Hüpfemann, Spiralhopser lub Springteufel.
Inne postacie Žiletkář Inną istotą, która pojawiła się w okresie Protektoratu, był tak zwany „Žiletkář”, który rzekomo atakował kobiety i rozcinał im ubrania (z medycznego punktu widzenia jest to jednak generalnie forma dewiacji seksualnej, niezwiązana z tą miejską legendą). Plotki miały tak wielki wpływ, że doniesienia o atakach Žiletkářa trafiały do sądu Protektoratu dwukrotnie; sąd jednak orzekł, że oba ataki nie miały miejsca.
Próby powiązania Žiletkářa z Pérákiem zostały krótko po wojnie opisane przez czeską prasę jako rządowe oszczerstwa, w które nie uwierzyli Prażanie. Podobnie uczciwości Péráka bronił Jan Weiss, który już w okresie Protektoratu (1943), żartobliwie spisał legendy i plotki o Péráku w opowiadaniu Pérový muž.
Fosforák Inną miejską legendą był Fosforák, który miał się pojawić w Bratysławie w okresie istnienia marionetkowej Republiki Słowackiej (1939–1945). Ubrany był w czarny trykot z zielonym fosforyzującym szkieletem. Używał go do straszenia samotnie spacerujących kobiet, które okradał.
Podobieństwo Podobną do Péráka postacią jest Spring Heeled Jack – istota z angielskiego folkloru epoki wiktoriańskiej (1837–1901), znana z dziwnego wyglądu i zdolności do wykonywania bardzo długich skoków.
Filmy Pérák a SS (1946, reżyseria Jiří Trnka) Pérák (2013, reżyseria Pavel Soukup) Pérák: Stín nad Prahou (2016, reżyseria Marek Berger)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Superbohaterowie Kategoria:Postacie filmowe Kategoria:Postacie komiksowe Kategoria:Postacie z miejskich legend Kategoria:Protektorat Czech i Moraw Kategoria:Czechosłowacki ruch oporu podczas II wojny światowej