Niezależne Wydawnictwo Harcerskie (NWH) – polskie wydawnictwo, którego początki wiążą się z ze środowiskiem Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego (KIHAM) i harcerstwa niepokornego. Pierwsze książki wydawnictwa ukazały się w 1980 jako seria „Biblioteczka Bratniego Słowa” z inicjatywy Leszka Truchlewskiego związanego również z podziemnym Wydawnictwem „Krąg”. Obecną nazwę przyjęło w 1981, a po przerwie spowodowanej wprowadzeniem stanu wojennego wydawnictwo wznowiło działalność w 1983 jako część drugiego obiegu i z przerwami prowadzi ją po dziś. W materiałach IPN NWH określono jako najważniejszego wydawcę podziemnych publikacji harcerskich.
Obecnie działalnością wydawnictwa kieruje Marek Frąckowiak.
Historia
Geneza Geneza NWH wiązała się z powstaniem KIHAM i wydawaniem pisma „Bratnie Słowo”, będącego organem prasowym tego środowiska. Jesienią 1980 rozpoczęto przygotowania do wydawania – obok pisma – także książek historycznych i metodycznych, adresowanych do środowisk odwołujących się do tradycyjnego modelu harcerstwa. Pierwsze publikacje ukazały się w 1980 pod nazwą „Biblioteczka Bratniego Słowa”, a po utworzeniu Niezależnego Ruchu Harcerskiego w pierwszej połowie 1981 wydawnictwo przyjęło nazwę „Niezależne Wydawnictwo Harcerskie”, podkreślając jednocześnie swój ponadorganizacyjny i międzyśrodowiskowy charakter. Na czele wydawnictwa stał wówczas Leszek Truchlewski.
W 1981 NWH publikowało opracowania historyczne, metodyczne i programowe przeznaczone dla różnych środowisk niezależnego harcerstwa. Do wczesnych publikacji należały m.in. Eksperyment wędrowniczy. Harcerstwo w warszawskich szkołach średnich w latach 1957–1959 Andrzeja Janowskiego oraz wydanie III Wielkiej gry Aleksandra Kamińskiego.
Działalność podziemna Po rocznej przerwie wywołanej stanem wojennym NWH wznowiło działalność w 1983. Od wiosny tego roku (po wyjeździe internowanego Leszka Truchlewskiego do Francji) wydawnictwem kierował Marek Frąckowiak, a od końca 1983 był on również odpowiedzialny za poligrafię offsetową Zespołu Oświaty Niezależnej.
W okresie podziemnym NWH wydało m.in. O harcerstwie – teksty zapomniane Aleksandra Kamińskiego (1984), kolejne wydania Wielkiej gry, numery 10 i 11 Bratniego Słowa oraz Zeszyty Bratniego Słowa. W maju 1985 wydawnictwo zostało rozbite przez SB. W lipcu 1985 aresztowano Frąckowiaka w związku z kolportażem współredagowanego przez niego Bratniego Słowa.
Mimo represji zespół NWH przetrwał. Po 1985 jego członkowie weszli w struktury Zespołu Oświaty Niezależnej; wydawnictwo uczestniczyło następnie w redagowaniu i kolportażu młodzieżowego pisma Wielka Gra oraz Zeszytów Wielkiej Gry. Podziemny etap działalności zespołu NWH zakończył się jesienią 1989.
Po 1989 roku Po 1989 kilka kolejnych numerów Zeszytów Wielkiej Gry ukazało się już legalnie nakładem Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, we współpracy programowej z Fundacją „Edukacja dla Demokracji” i polską YMCA. Po wieloletniej przerwie część zespołu NWH wznowiła działalność w 2008, początkowo wydając książki formalnie jako ZHR. Od 2010, począwszy od książki Stanisława Czopowicza Szczera wola i zniewolenie, ponownie używana jest historyczna nazwa NWH.
W kolejnych latach NWH publikowało przede wszystkim książki poświęcone historii harcerstwa, myśli harcerskiej i metodzie wychowawczej. W jego ofercie znalazły się m.in. Epilog do Kamieni na szaniec Grzegorza Nowika, Polskie związki skautowe i harcerskie 1909–1922 tego samego autora oraz KIHAM. Zarys wydarzeń, wybór dokumentów i relacji Stanisława Czopowicza.
Zobacz też Bratnie Słowo Krąg Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona wydawnictwa
Kategoria:Polskie wydawnictwa Kategoria:Nurt niezależny harcerstwa w Polsce Ludowej Kategoria:Podziemna działalność wydawnicza w PRL