Syndrom zimownika (ang. winter-over syndrome) – zespół objawów występujących u osób pozostających przez okres nocy polarnej w izolowanych warunkach Antarktydy lub Arktyki.

Warunki występowania Okres nocy polarnej na Antarktydzie charakteryzuje się niską ilością lub brakiem słońca oraz brakiem kontaktu z innymi kontynentami lub stacjami badawczymi. Transport lotniczy i morski jest w tym okresie znacznie ograniczony lub niemożliwy, łączność pocztowa jest w tym okresie wstrzymana. Antarktyda charakteryzuje się jednym z najsurowszych klimatów na Ziemi, niskim ciśnieniem atmosferycznym i atmosferą ubogą w tlen. Zimą obszar ten jest całkowicie odcięty od reszty świata. Średnia temperatura wynosi około −51 °C. Czynniki takie jak izolacja, monotonia środowiska, ograniczona przestrzeń życiowa oraz trudne warunki fizyczne uznawane są za istotne przyczyny wzrostu poziomu stresu, lęku i obniżenia nastroju u członków załóg stacji polarnych.

Przyczyny Badania nad syndromem zimownika wskazują jako główne przyczyny stres, izolację społeczną, chorobę afektywną sezonową i zespół polarny T3. Napięcie psychiczne powodują problemy indywidualnego dostosowania się do grupy, względna monotonia otoczenia i brak pewnych stałych źródeł satysfakcji emocjonalnej.

Badania terenowe prowadzone m.in. na stacji McMurdo wykazały, że ograniczona prywatność i specyfika życia w zamkniętej społeczności mogą negatywnie wpływać na relacje interpersonalne. Uczestnicy badań wskazywali na tendencję do spędzania znacznej części czasu wolnego w odosobnieniu, mimo współdzielenia przestrzeni mieszkalnej.

Objawy Mimo badań syndromu sięgających lat 50. XX wieku, nie istnieje zestaw jednoznacznych wskaźników, które zazwyczaj pozwalają na jego rozpoznanie. Objawy obejmują depresję, bezsenność, gniew lub drażliwość, uczucie wrogości wobec otoczenia, obniżoną sprawność poznawczą (w tym trudności z koncentracją i pamięcią), roztargnienie oraz występowanie łagodnych stanów hipnotycznych. Niektóre badania przypisują wpływ deprywacji sensorycznej, izolacji oraz czynników fizjologicznych (np. związanych z funkcjonowaniem tarczycy).

Przypisy

Kategoria:Antarktyda Kategoria:Arktyka Kategoria:Zdrowie psychiczne