Czarnobrzuszek drobnozarodnikowy (Melanogaster broomeanus Berk.) – gatunek grzybów z rodziny krowiakowatych (Paxillaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanogaster, Paxillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1843 r. Miles Joseph Berkeley w ziemi w Belgii. Synonimy: Melanogaster variegatus var. broomeanus (Berk.) Tul. & C. Tul. 1851 Melanogaster broomeanus var. pseudorubescens Svrček 958) Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Owocnik o średnicy 2–6 cm, kształcie mniej więcej kulistym, bulwiastym lub guzowatym, matowy, u młodych owocników o barwie od kremowej do żółtawej, u starszych do rdzawoochrowej. Perydium brązowoczarne, o grubości 0,3–0,5 mm. Gleba zwarta i sprężysta z komorami o średnicy 0,5–2 mm, u młodych okazów biaława, w czasie dojrzewania czerniejąca, na koniec prawie czarna, poprzecinana żyłkami białawej, płonnej tramy. Zapach przyjemny, nieco owocowy lub orzechowy. Powierzchnia w KOH natychmiast barwi się na czarno.
Cztery gatunki Melanogaster, a mianowicie M. minisporus, M. broomeanus, M. obovatisporus, M. variegatus i M. truncatisporus, mają podobną morfologię i są spokrewnione. M. broomeanus ma jednowarstwowe perydium, bazydiospory kuliste do owalnych, o wymiarach 7–9 × 4 μm.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie, Afryce i Azji. Najwięcej stanowisk podano w Europie. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył jedno stanowisko, ale w późniejszych latach podano wiele nowych. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Grzyb podziemny lub półpodziemny rosnący pod drzewami liściastymi. Zazwyczaj owocniki powstają na głębokości 5–8 cm, czasami piętrowo; pod owocnikiem rosnącym na powierzchni gleby rośnie w glebie drugi owocnik. Występuje w lasach, parkach i ogrodach, owocniki przeważnie grupami.
Zastosowanie Z owocników i strzępek gatunku Melanogaster broomeianus wyizolowano nowy barwnik polienowy, melanokrocynę, będącą N-acylową pochodną estru metylowego L-fenyloalaniny z poliolefinowym kwasem karboksylowym.
Jest grzybem niejadalnym.
Przypisy
Kategoria:Grzyby podziemne Kategoria:Krowiakowate Kategoria:Mykobiota Polski