Pałac w Dětenicach – barokowy pałac położony w Czechach, w regionie Czeskiego Raju, na terenie gminy Dětenice.
Historia Beneš z Valdštejna i Dětenic (1269–1318) przekształcił pierwotną drewnianą warownię w murowany, gotycki zamek. Do dzisiaj w obrębie zamku można dostrzec pozostałości wieży oraz wczesnogotyckie piwnice. Według legendy, Beneš Biały – jak go nazywano – miał siadywać na wzniesieniu Viničky, pod skalistym urwiskiem, gdzie w tajemnicy czytywał husyckie księgi, gdyż jego małżonka była gorliwą katoliczką.
W 1503 posiadłość została nabyta przez ród Křineckich (Ronovców), panów Křinecu. Ostatnim z nich był Jiří Křinecký, który kazał zbudować na zamku wieżę z zegarem i przebudował gotycką twierdzę na renesansowy pałac. Jiří Křinecký brał udział w powstaniu przeciwko Ferdynandowi II. Za tę zdradę stanu, po bitwie na Białej Górze, jego majątek został skonfiskowany i sprzedany na aukcji Albrechtowi z Valdštejna. Jiří Křinecký został skazany na śmierć, ale udało mu się uciec do Saksonii. Według podań przed ucieczką miał on ukryć swoje bogactwo w tajnych korytarzach zamkowych piwnic, mając nadzieję, że kiedyś po nie wróci. Do dziś skarb nie został odnaleziony.
Po śmierci Albrechta z Valdštejna w 1634 dobra odziedziczył jego siostrzeniec, Adam z Valdštejna. Później, w XVIII wieku, wnuk Adama, Oktavián (1670–1717), zlecił wzniesienie monumentalnej figury św. Salwatora (1713), a także rzeźb przedstawiających Pannę Marię w Suchánkach oraz św. Barbarę w parku zamkowym. To dzięki jego inicjatywie w Dětenicach stanęła figura Jana Nepomucena na rynku, a także powstała zamkowa kaplica. Oktavián z Valdštejna był również fundatorem szkoły w miejscowości, której budowę rozpoczęto już w 1673 roku.
Kolejnym godnym uwagi właścicielem dóbr był hrabia Jan Clamm-Gallas (od 1760), który zarządził wycinkę znacznych obszarów lasu oraz przebudowę zamku na pałac w stylu późnobarokowym, nadając mu obecny kształt. Projekt przebudowy przygotował architekt . Na wzgórzu w kierunku Osenic hrabia założył winnice, znane dziś jako Na Viničkách. Jego syn, Karel, wybudował w Na Viničkách łaźnie dla swojej schorowanej małżonki, która jednak zmarła, pozostawiając męża z trzyletnią córką Aloisią. Po tym hrabia odebrał sobie życie, a opiekun małej Aloisii zdecydował się sprzedać posiadłość.
W 1790 majątek nabył baron Wimmer, który założył tartak przy Hasinským stawie (obecnie Pilský staw). Kolejnym właścicielem został Filip Wessenberk (1808–1866), który zlikwidował większość lokalnych stawów, co zmieniło charakter okolicznego krajobrazu. W 1820 odnowił pałac, a także odrestaurował pałacową kaplicę i założył dwór Filipíen. Filip Wessenberk był również podróżnikiem – z jednej ze swoich wypraw przywiózł małpkę oraz młodego Afrykańczyka Táhę, którego ochrzcił w osenickim kościele jako Jindřicha. Po powrocie do Afryki, Jindřich został dyrektorem szkoły dla dziewcząt w Kairze. Po śmierci Filipa Wessenberka w 1867 posiadłość przeszła na własność Zakonu Maltańskiego, do którego należał.
W okresie, gdy posiadłość należała do Zakonu Maltańskiego (1866–1903), w pobliskich Osenicach powstała cegielnia (1900), a w 1882 uruchomiono linię kolejową łączącą Bakov z Kopidlnem. W tym czasie odnowiono również browar, wzniesiono kaplicę na rynku (1876) oraz wybudowano nową szkołę w Dětenicach – w miejscu, gdzie wcześniej stał spalony budynek gorzelni (1876). Zakon rozbudował także park przypałacowy, uzupełniając barokowe rzeźby o nowe elementy, dodając fontannę oraz tarasy.
W 1903 Dětenice zakupili bracia Blochowie, którzy zmodernizowali dwory, wybudowali kolej polną i wprowadzili elektryczność do wsi. Ostatnim prywatnym właścicielem majątku w latach 1926–1945 był inżynier Emanuel Řehák, który otwierał pałac dla mieszkańców podczas lokalnych świąt, takich jak dożynki. W 1948 posiadłość została znacjonalizowana. W pałacu urządzono początkowo szkołę ogrodniczą, a od 1959 internat dla szkoły specjalnej. Po zamknięciu szkoły w 1991 roku budynek opustoszał i zaczął popadać w ruinę, pozostając w gestii urzędu okręgowego w Jiczynie.
W 1998 pałac odkupił od państwa Pavel Ondráček, który przez dwa lata finansował kompleksową renowację obiektu. W 2000 obiekt ponownie udostępniono zwiedzającym.
Architektura i atrakcje Barokowy Pałac Dětenice wchodzi w skład Resortu Pałacowego Dětenice. W pałacu nadal można zobaczyć pozostałości starej wieży zamkowej i wczesnogotyckie piwnice. Wśród atrakcji przygotowanych dla zwiedzających są różne trasy tematyczne. Czternaście pomieszczeń pałacowych umeblowano na podstawie materiałów archiwalnych, głównie z XVIII wieku, przybliżając gościom styl życia ówczesnej szlachty. W sali powitalnej znajduje się unikatowa kolekcja broni Rycerzy Maltańskich, licząca 350 eksponatów, głównie z czasów wojny trzydziestoletniej. Pałac posiada również dużą kolekcję trofeów myśliwskich.
Resort oferuje również nocleg w kilku stylach: średniowiecznym, pałacowym i rustykalnym.
Browar zamkowy Oryginalny budynek zamkowego browaru w Dětenicach został częściowo przebudowany na popularną średniowieczną karczmę, a z kolejnej historycznej części powstała wytwórnia niefiltrowanego piwa. Browar oferuje bardzo zwiedzanie historycznych wnętrz, takich jak słodownia, bednarnia, warzelnia, laboratoria, chmielniki, piwnice leżakowe, spilka oraz lodownia. W ramach zwiedzania oferowany jest pokaz produkcji piwa z XVIII wieku, zgodnie z oryginalną recepturą i z tradycyjnych surowców.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona resortu działającego w zamku w Dětenicach Strona browaru Dětenice
Kategoria:Zamki w Czechach Kategoria:Powiat Jiczyn Kategoria:Architektura barokowa w Czechach Kategoria:Hotele w Czechach Kategoria:Pałace w Czechach