Podniebna krucjata (tyt. oryg. The High Crusade) – amerykańska powieść fantastyczno-naukowa napisana przez Poula Andersona, opowiadająca o konsekwencjach lądowania pozaziemskiego statku zwiadowczego w średniowiecznej Anglii. Anderson opisał tę powieść jako „jedną z najpopularniejszych rzeczy, jakie kiedykolwiek stworzyłem, doczekującą się wielu wydań książkowych w kilku językach”. Powieść pierwotnie była publikowana w odcinkach od lipca do września 1960 na łamach czasopisma „Astounding Science Fiction”. Pierwsze polskie wydanie ukazało się w 1990 nakładem wydawnictwa Arax w tłumaczeniu Jarosława Kotarskiego.

Utwór był nominowany do Nagrody Hugo w 1961, a także został zaadaptowany w 1983 na grę planszową o tym samym tytule przez TSR, zaś w 1994 na film fabularny, również pod tym samym tytułem. Anderson napisał także jedno opowiadanie będące kontynuacją powieści pod tytułem Quest, które pierwotnie ukazało się w magazynie „Ares”.

Wydania powieści

Anglosaskie wydania Po raz pierwszy wydana w formie książkowej w 1960 przez Doubleday, była wznawiana m.in. w czerwcu 1964 i we wrześniu 1968 (przez Macfadden Books), a także w latach 1983, 1991 (przez Science Fiction Book Club oraz przez Baen Books), 2003 i po raz ostatni w 2010. Obecnie pozostaje w druku w wydaniu kieszonkowym opublikowanym przez Baen Books w 2010 ().

Polskie wydania Pierwsze polskie oficjalne wydanie ukazało się w 1990 nakładem wydawnictwa Arax w tłumaczeniu Jarosława Kotarskiego. Jednakże powieść została opublikowana wcześniej jako tzw. klubówka w tym samym tłumaczeniu w 1985 roku. W 2026 powieść ukazała się nakładem Domu Wydawniczego Rebis w ramach serii Wehikuł Czasu.

Odbiór Floyd C. Gale, recenzent magazynu „Galaxy Science Fiction”, ocenił powieść na pięć gwiazdek, zauważając, że postacie są dobrze nakreślone i stwierdzając, że jest to wciągająca książka od której nie można się oderwać. „The Hartford Courant” uznał ją za „zachwycająco dowcipną satyrę science fiction”, porównując ją do The Mouse That Roared. Krytyk Don D'Ammassa stwierdził natomiast, że „niezaprzeczalny urok powieści przeważa nad częstymi nieprawdopodobieństwami”.

Odbiór w Polsce Rafał Śliwiak w recenzji dla miesięcznika „Nowa Fantastyka” napisał, że Anderson snuje z przymrużeniem oka przygodową opowieść rodem z romansów rycerskich. Porusza przy tym poważne tematy związane z socjologią czy psychologią. Uznaje, że pomysł wyjściowy jest prosty, ale oryginalny, a humor obecny w Podniebnej krucjacie jest ciepły i pełny życzliwości dla opisywanych postaci. Adam Skalski, pisząc dla portalu Katedra, zwraca uwagę, że historii czasem brakuje nawet podstawowej logiki. Również zwraca uwagę na to, że narracja traktuje bohaterów z przymrużeniem oka, lecz też z czułością i zrozumieniem. Tomasz Kokowski napisał w recenzji na portalu Fahrenheit, że przedstawione w powieści zderzenie ziemskiego średniowiecza z zaawansowanymi technologicznie rasami jest swoistą drwiną z uznawanej za dogmat wyższości bardziej zaawansowanych cywilizacji. Edwin Witaszek z portalu Na ekranie chwali narrację powieści. Według niego sztywny, kronikarski styl dobrze kontrastuje z absurdem fabuły.

Przypisy

Kategoria:Amerykańskie powieści fantastycznonaukowe Kategoria:Powieści fantastycznonaukowe z 1960 roku Kategoria:Powieści Paula Andersona Kategoria:Utwory literackie, których akcja toczy się w kosmosie