thumb|Monokryształ fluorytu z Namibii mały|Fluoryt na kwarcu – Lupita Mine, Rodeo, Durango, Meksyk. Fluoryt – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady halogenków.
Nazwa pochodzi od łac. fluere = płynąć, z powodu zdolności tego minerału do obniżania temperatur topnienia szeregu innych minerałów (zastosowanie fluorytu jako topnika opisał w roku 1529 Georgius Agricola). Od jego nazwy pochodzi nazwa pierwiastka chemicznego – fluoru – oraz zjawiska fluorescencji.
Właściwości mały|Świecenie fluorytu poddanego działaniu promieni UV Tworzy sześcienne lub ośmiościenne kryształy, osiągające niekiedy duże rozmiary. Często występuje w postaci bliźniaków krzyżowych. Często tworzy naloty, naskorupienia i żyły. Ładne kryształy występują zazwyczaj w druzach w formie szczotek krystalicznych. W czystej formie jest bezbarwny; w przyrodzie jest zabarwiony na najróżniejsze kolory – od żółtego, różowego, zielonego i niebieskiego aż po czarny. Niekiedy wykazuje barwne wstęgowanie podobne do agatu.
Wiele próbek fluorytu wykazuje fluorescencję w świetle UV.
Występowanie Występuje głównie w formie żył hydrotermalnych, gdzie zazwyczaj występuje razem z minerałami kruszcowymi ołowiu, cynku i srebra, oraz w pegmatytach i skałach osadowych. Spotykany w skałach magmowych. Towarzyszą mu głównie kwarc, kalcyt, baryt, sfaleryt, galena, piryt, dolomit, chalkopiryt, rodochrozyt, danalit i muskowit.
Miejsca występowania: Wielka Brytania – wyjątkowo piękne, zielone lub fioletowe sześcienne kryształy. Kanada – Thuder Bay (niezwykłe kryształy występują razem z ametystem). USA – Illinois. Niemcy – Rudawy (kryształy miodowożółte). Szwajcaria – Masyw Gothard. Włochy – Tyrol i Sardynia. W Polsce fluoryt jest spotykany w okolicach Kletna (w Masywie Śnieżnika), Górach Kaczawskich, w Górach Izerskich i na Pogórzu Izerskim.
Zastosowanie jest stosowany w przemyśle szklarskim do produkcji kwasu fluorowodorowego i wyrobu tworzyw sztucznych w przemyśle ceramicznym w przemyśle chemicznym (produkcja emalii) w przemyśle optycznym (produkcja soczewek) w przemyśle metalurgicznym – jako topnik (produkcja aluminium) ma duże znaczenie naukowe i kolekcjonerskie niekiedy bywa stosowany jako kamień jubilerski lub ozdobny służy jako materiał rzeźbiarski.
Struktura thumb|250px|Struktura z zaznaczeniem wielościanów koordynacyjnych. Szary: (liczba koordynacyjna 8), zielony: (l.k. 4). Zbliżoną układ atomów mają inne kryształy o strukturze fluorytu (zielony: aniony X, szary: kationy M). W przypadku związków o strukturze antyfluorytu układ kationów i anionów jest odwrotny: (szary: aniony X, zielony: kationy M) Fluoryt tworzy kryształy w układzie regularnym ściennie centrowanym (fcc), w których liczba koordynacyjna jonów wapnia wynosi 8, a jonów fluoru 4. Sieć krystaliczna fluorytu jest wykorzystywana jako struktura odniesienia w krystalografii do opisywania kryształów związków jonowych typu . Strukturę fluorytu mają np. , , , , , , , , , , , , , i . Struktury związków o wzorze i budowie „odwrotnej” do fluorytu, tj. których miejsca kationów i anionów (oraz ich liczby koordynacyjne) są zamienione, noszą nazwę „struktury antyfluorytu”. Przykłady takich związków to , , , , , , , i .
Przypisy [Na podstawie m.in. M. Handke, M. Rokita, A. Adamczyk Krystalografia i krystalochemia dla ceramików UWND i J. Chojnacki Elementy krystalografii chemicznej i fizycznej].
Linki zewnętrzne Fluorite Mineral Data
Kategoria:Halogenki (minerały) Kategoria:Surowce chemiczne Kategoria:Surowce ceramiczne Kategoria:Wapń