Gertruda Engelová zd. Frankensteinová (ur. 16 kwietnia 1910 r. w Českim Krumlovie, zm. 10 października 2003 r. w Pradze) – czeska lekarka i żołnierka. Jako jedna z pierwszych dwudziestu ochotniczek do 1 Czechosłowackiego Samodzielnego Batalionu Piechoty bywa nazywana pierwszą kobietą służącą w armii czechosłowackiej. Życiorys Pochodziła z całkowicie zasymilowanej, czeskojęzycznej rodziny . Władała też biegle językiem niemieckim. Jej ojciec był inżynierem kolejowym. W 1936 r. Gertruda Frankensteinová ukończyła studia medyczne na Niemieckim Uniwersytecie Karola i Ferdynanda w Pradze. Podczas studiów związała się z ruchem komunistycznym. Należała do – czechosłowackiej organizacji komunistycznej, której członkowie w 1925 r. wyjechali do Związku Radzieckiego, by pracować w rolnictwie i przemyśle, tworząc komuny pracy. Po studiach podjęła pracę w klinice pediatrycznej w Pradze. W 1938 r. została z niej zwolniona z powodu pochodzenia żydowskiego. Ostrzeżona przez towarzyszy z Interhelpo, w 1939 r. uciekła z Protektoratu Czech i Moraw do Polski. Dotarła do Katowic, gdzie ją i innych uchodźców z Czechosłowacji wziął pod opiekę konsulat Wielkiej Brytanii. Na Śląsku pracowała jako lekarka wśród miejscowej społeczności czeskiej. Tu też poznała czeskiego lekarza , również uchodźcę, z którym się związała.
Po inwazji Niemiec na Polskę para udała się dalej na wschód. Oboje trafili do Równego, gdzie zamieszkali wśród wołyńskich Czechów. Ogłosili, iż są małżeństwem, chociaż formalnie nie wzięli ślubu. Po napaści III Rzeszy na Związek Radziecki ewakuowali się dalej w głąb ZSRR. Przez pewien czas żyli w stanicy Kledskiej nad Donem, gdzie również żyła społeczność czeska. Następnie otrzymali rozkaz udania się do Sriedniej Achtuby, 24 km od Stalingradu, gdzie kontynuowali pracę lekarzy: František jako dyrektor szpitala, Gertruda jako lekarka w przychodni.
Gdy w Związku Radzieckim zaczęły powstawać ochotnicze jednostki czechosłowackie walczące u boku armii radzieckiej, oboje zgłosili się do nich na ochotnika, udając się w 1942 r. do punktu zbornego w Buzułuku. Gertruda Engelová była jedną z pierwszych dwudziestu kobiet, które zostały przyjęte do służby w 1 Czechosłowackim Samodzielnym Batalionie Piechoty. Jako lekarka wojskowa przeszła cały szlak bojowy Batalionu, a następnie 1 Czechosłowackiej Samodzielnej Brygady, którą utworzono na jego bazie. Doszła do stopnia majora.
Po II wojnie światowej pozostawała lekarką wojskową w Czechosłowackiej Armii Ludowej, pracując w szpitalu wojskowym w Pradze. Odeszła do rezerwy w 1950 r. w stopniu pułkownika. Kontynuowała następnie praktykę lekarską jako osoba cywilna. Jej mąż pozostał w armii i doszedł do stanowiska naczelnika szpitala wojskowego w Pradze, z którego musiał odejść w 1968 r. za krytykę interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. Ich jedyny syn, urodzony w 1949 r., emigrował z Czechosłowacji na zachód.
Gertruda Engelová zmarła w 2003 r.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Czechosłowaccy komuniści Kategoria:Czescy lekarze Kategoria:Kobiety w służbie wojskowej (biografie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Českým Krumlovie Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 2003