Epoka regencji – okres w historii Wielkiej Brytanii od 1795 do 1837 (chociaż oficjalna regencja, od której wzięła swoją nazwę, trwała jedynie od 1811 do 1820), część epoki georgiańskiej. Nazwany w związku z regencją przyszłego króla Jerzego IV jako księcia Walii podczas choroby umysłowej jego ojca, Jerzego III. Czas ten obejmuje ostatnie 25 lat panowania Jerzego III, w tym oficjalną regencję, oraz pełne panowanie Jerzego IV i jego brata i następcy Wilhelma IV. Okres ten kończy się wstąpieniem na tron ​​królowej Wiktorii w czerwcu 1837 r., po czym następuje epoka wiktoriańska (1837–1901).

Król Jerzy III cierpiał na chorobę od końca lat 80. XVIII wieku, a w 1810 r. jego stan zdrowia gwałtownie się pogorszył. Popadł w obłęd i nie mógł już samodzielnie rządzić. Na mocy Aktu Regencji z 1811 r. jego najstarszy syn Jerzy, książę Walii, został mianowany księciem regentem w celu wykonywania funkcji królewskich. Kiedy Jerzy III zmarł w 1820 r., książę regent zastąpił go jako Jerzy IV.

Polityka W okresie georgiańskim miała miejsce rewolucja irlandzka z 1798 r., trwały także wojny napoleońskie (1803–15). Zwycięstwa nad Napoleonem w bitwie pod Trafalgarem przez admirała Lorda Nelsona (1805) i bitwie pod Waterloo (1815) pod dowództwem księcia Wellingtona przyniosło w kraju poczucie triumfalizmuEliga H. Gould, "American independence and Britain’s counter-revolution", Past & Present (1997) #154 s. 107–41.

Społeczeństwo Chociaż epoka regencji jest pamiętana jako czas kulturalnego wyrafinowania, była ona domeną nielicznych bogaczy, zwłaszcza tych z kręgu towarzyskiego księcia regenta. Wśród mas panowała bieda, a gęstość zaludnienia miast rosła z powodu migracji pracowników przemysłowych. Mieszkańcy miast żyli w coraz większych slumsach, a sytuację tę poważnie pogarszał połączony wpływ wojny, załamania gospodarczego, masowego bezrobocia, nieurodzaju w 1816 r. (rok bez lata) i trwającego wyżu demograficznego. Polityczną reakcją na kryzys były ustawy zbożowe, masakra pod Peterloo oraz ustawa o reprezentacji ludu z 1832 r. Pod przewodnictwem Williama Wilberforce’a w epoce regencji rosło poparcie dla abolicjonizmu, czego kulminacją było uchwalenie ustawy o handlu niewolnikami z 1807 r. i ustawy o zniesieniu niewolnictwa z 1833 r.

Bunty społeczne Po zakończeniu wojen napoleońskich Wielka Brytania weszła w okres większej depresji gospodarczej i niepewności politycznej, charakteryzującej się niezadowoleniem i niepokojami społecznymi. Niezadowoleni z następstw rewolucji przemysłowej luddyci, działający w latach 1811-1816, niszczyli i uszkadzali maszyny włókiennicze w północno-zachodniej przemysłowej części Anglii. W tak zwanym „Marszu Blanketeerów” (Blanket March) w marcu 1817 r. 400 tkaczy i pracowników przemysłu włókienniczego przemaszerowało z Manchesteru do Londynu, aby przekazać rządowi petycję w sprawie rozpaczliwego stanu przemysłu tekstylnego. Podczas masakry w Peterloo w 1819 r. 60 000 ludzi zebranych na wiecu, by zaprotestować przeciwko niskiemu standardowi życia, zostało zaatakowanych przez wojsko, w efekcie zginęło kilkanaście osób, a kilkaset zostało rannych. „Spisek na ulicy Cato” (Cato Street Conspiracy) z 1820 r. był próbą zamordowania ministrów brytyjskiego rządu. Policja dzięki informatorowi zastawiła pułapkę, 13 osób zostało aresztowanych, pięciu spiskowców zostało straconych, a pięciu innych wywieziono do Australii.

Sztuka Epoka regencji nakładała się na romantyzm, a wielu głównych artystów, muzyków, powieściopisarzy i poetów ruchu romantycznego to wybitne postacie regencji, takie jak: Jane Austen, William Blake, George Byron, John Constable, John Keats, John Nash, Ann Radcliffe, Walter Scott, Mary Shelley, Percy Bysshe Shelley, William Turner i William Wordsworth.

Przypisy

Kategoria:Wielka Brytania w XVIII wieku Kategoria:Wielka Brytania w XIX wieku Kategoria:Kultura w Wielkiej Brytanii