Chorągiew pancerna koronna Jana Myśliszewskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego, II wojny północnej i wojny polsko-tureckiej 1672–1676).
Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Na początku 1651 rozpoczęto nowe przygotowania do walnej rozprawy z powstańcami Chmielnickiego. Powiększono armię niemal trzykrotnie, tworząc obok 65 starych jednostek 95 nowych i podnosząc stan liczebny wojska z 11758 do 32784 koni i porcji. Znaczne straty poniesione przez korpus hetmana Kalinowskiego w wiosennych walkach na Ukrainie i późniejsze w bitwie pod Beresteczkiem, spowodowały, że mimo utworzenia dalszych 10 jednostek regularna armia koronna w 1651 liczyła już tylko 28 585 koni i porcji. Powołana w kompucie w czwartym kwartale 1952 chorągiew pancerna koronna Jana Myśliszewskiego liczyła 100 koni.
W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 86 chorągwi kozackich (pancernych) – w sumie 8039 koni. Jedną z nich była chorągiew Jana Myśliszewskiego licząca 35 koni
W pierwszych miesiącach 1656 chorągiew kozacka Jana Myśliszewskiego wzięła udział w wyprawie Stefana Czarneckiego przeciw wojskom szwedzkim w Sandomierskie. Liczyła wtedy 90 koni. W bitwie pod Gołębiem straciła 21 koni.
Nowy atak Karola Gustawa na Danię zaktualizował plan wysłania tam pomocy polskiej. Wyprawa doszła do skutku we wrześniu 1658, a w skład współdziałającej z oddziałami cesarskimi i brandenburskimi grupy wojsk polskich Stefana Czarnieckiego weszły trzy pułki jazdy. W składzie pułku królewskiego znalazła sie chorągiew pancerna koronna Jana Myśliszewskiego. Liczyła wtedy 75 koni.
Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji. Przygotowania czynione w 1660 do kampanii przeciw Rosji cechowało tworzenie wielu nowych jednostek. W kompucie wojsk koronnych z 1661 występowała 96 konna chorągiew pancerna Jana Myśliszewskiego.
Po Janie Myśliszewskim obowiązki szefa chorągwi przejął Tadeusz Daniel Boubonombek Pers.
W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew pancerna koronna chorążego czernichowskiego Jana Michała Myśliszewskiego. W czasie bitwy liczyła 99 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Chocimiem (1673) Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Jazda koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667)