Auberon Edward William Molyneux Herbert (ur. 18 czerwca 1838, zm. 5 listopada 1906) – brytyjski arystokrata, polityk, pisarz oraz filozof polityczny. Jest znany przede wszystkim jako twórca i główny popularyzator woluntaryzmu w znaczeniu politycznym – doktryny opierającej się na koncepcji rządu finansowanego w pełni z dobrowolnych składekMack, Eric (1978). Introduction [w:] Auberon Herbert, The Right and Wrong of Compulsion by the State, and Other Essays. Indianapolis: Liberty Fund..
Życiorys Auberon Herbert urodził się w arystokratycznej rodzinie jako syn trzeciego hrabiego Carnarvon. W młodości odebrał tradycyjne wykształcenie, a następnie służył w armii brytyjskiej, stacjonując między innymi w Indiach.
Po zakończeniu służby wojskowej zaangażował się w politykę. W 1870 roku został wybrany na posła do Izby Gmin, reprezentując okręg Nottingham. Szybko jednak rozczarował się realiami polityki partyjnej, systemem parlamentarnym oraz zakulisowymi grami interesów. Przełomowym momentem w jego życiu było spotkanie w 1873 roku z wybitnym filozofem i ewolucjonistą, Herbertem Spencerem. Pod wpływem idei Spencera, Herbert odrzucił wiarę w to, że państwo za pomocą legislacji i aparatu przymusu może skutecznie i moralnie rozwiązywać problemy społeczneHarris, S. Hutchinson (1943). Auberon Herbert: Crusader for Liberty. Londyn: Williams and Norgate..
Po wycofaniu się z aktywnej polityki parlamentarnej przeniósł się do posiadłości The Old House w regionie New Forest. Miejsce to stało się ośrodkiem spotkań europejskich i amerykańskich intelektualistów, wolnomyślicieli oraz radykałów politycznych.
Poglądy i filozofia (woluntaryzm) Herbert jako pierwszy zastosował termin „woluntaryzm” (ang. voluntaryism) do opisania spójnego systemu polityczno-filozoficznego, który zakładał radykalne ograniczenie przymusu państwowego.
Rola państwa i dobrowolne podatki Głównym założeniem filozofii Herberta było twierdzenie, że użycie siły (nawet jeśli dysponuje nią większość parlamentarna) przeciwko pokojowo nastawionym jednostkom jest zawsze niemoralne. Z tego powodu uważał on przymusowe opodatkowanie za zalegalizowaną formę kradzieży. Według jego koncepcji, państwo powinno być utrzymywane wyłącznie z dobrowolnych składek obywateliMises Institute. Voluntaryism: The Political Thought of Auberon Herbert. Journal of Libertarian Studies..
Herbert nie odrzucał jednak całkowicie instytucji państwa. Uważał, że scentralizowany aparat sprawiedliwości (obejmujący sądy, policję oraz wojsko) jest niezbędny do obrony praw jednostki przed agresją z zewnątrz oraz przestępczością. Wymagał jedynie, by aparat ten nie zmuszał nikogo do finansowania swoich działań.
Stosunek do anarchizmu Mimo radykalnych poglądów na temat wolności i własności, Herbert stanowczo odrzucał określanie go mianem anarchisty, co doprowadziło do jego słynnej debaty z amerykańskim myślicielem Benjaminem Tuckerem. Herbert uważał, że w systemie konkurencyjnych, prywatnych agencji ochrony (postulowanym przez anarchistów) zapanowałby chaos i „prawo silniejszego”. Jego koncepcja zakładała istnienie jednego, centralnego rządu jako ostatecznego arbitra, ale pozbawionego prawa do stosowania przymusu fiskalnegoMack, Eric (1978). Introduction [w:] Auberon Herbert, The Right and Wrong of Compulsion by the State, and Other Essays. Indianapolis: Liberty Fund..
Prywatyzacja edukacji Herbert był zaciętym krytykiem państwowego szkolnictwa. Argumentował, że przymusowa edukacja służy władzy do narzucania obywatelom określonego sposobu myślenia i formatowania ich na posłusznych poddanych. Postulował całkowite oddzielenie edukacji od państwa i oparcie jej na prywatnych inicjatywach oraz wolnym rynku.
Działalność publicystyczna i dziedzictwo Aby propagować swoje idee, Herbert założył i wydawał czasopismo „The Free Life” (Wolne Życie), które stanowiło główną platformę wymiany myśli dla ruchu woluntarystycznego. Swoje poglądy wyłożył w wielu esejach, z których najbardziej znany to The Right and Wrong of Compulsion by the State (Słuszność i niesłuszność przymusu państwowego, 1885).
Choć idee Herberta były za jego życia traktowane często jako utopijne, wywarły one znaczący wpływ na rozwój myśli wolnościowej w XX wieku. Z jego prac obficie czerpali późniejsi przedstawiciele libertarianizmu i anarchokapitalizmu.
Wybrane publikacje The Right and Wrong of Compulsion by the State (1885) A Politician in Sight of Haven: Being a Protest Against the Government of Man by Man (1890) The Principles of Voluntaryism and Free Life (1897) The Voluntaryist Creed (1908, wydane pośmiertnie)
Zobacz też Libertarianizm Anarchokapitalizm Minarchizm Herbert Spencer
Przypisy
Bibliografia Harris, S. Hutchinson (1943). Auberon Herbert: Crusader for Liberty. Londyn: Williams and Norgate. Mack, Eric (1978). Introduction [w:] Auberon Herbert, The Right and Wrong of Compulsion by the State, and Other Essays. Indianapolis: Liberty Fund.
Linki zewnętrzne Prace Auberona Herberta w bibliotece Online Library of Liberty (ang.)
Kategoria:Brytyjscy filozofowie Kategoria:Libertarianie Kategoria:Politycy Partii Konserwatywnej (Wielka Brytania) Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1906