Daniel Charney, Daniel Czarny ( ur. 15 września 1888 w Dukorze, zm. 1 lipca 1959 w Bostonie) – żydowski poeta, tłumacz i dziennikarz.
Życiorys Pochodził z rodziny chasydów Chabad-Lubawicz, syn Zeewa Wolfa i Brochy. Jego braćmi byli pisarz Szmuel Niger oraz polityk i dziennikarz Baruch Charney Vladeck. Jako dziecko był chorowity, w związku z czym nie uzyskał formalnej edukacji. W wieku 14 lat dołączył do swoich braci w Mińsku, a następnie zamieszkał w Wilnie. Jako ekstern zaczął uczęszczać do szkoły, a dzięki kontaktom braci wszedł do wileńskiego i mińskiego środowiska literackiego.
W 1907 roku debiutował jako poeta w „Winter-Bleter” Hirsza Dawida Nomberga. W 1908 roku opublikował pierwsze opowiadanie swojego autorstwa na łamach wileńskiego dziennika „Di Cajt”. Następnie współpracował m.in. z „Dos Naje Lebn”, „”, „Forverts”, „Kinder-Żurnal”, „Kinder-Cajtung”, „Freje Arbeter Sztyme”, „Bialystoker Sztyme”, „Bialystoker Lebn”, „Wilner Tog”, „Di Woch”, „Najer Folksblat”, „Literarisze Bleter”, „Petrograder Togblat”, „Czernowicer Bleter” i „Parizer Bleter”. Publikował pod pseudonimami „D. Sherman”, „Leonid”, „A Lezer” oraz „A Moskwer”. W 1906 roku przetłumaczył na jidysz Manifest komunistyczny. Tłumaczył również twórczość Borisa Sawinkowa oraz poezję Aleksandra Puszkina, Michaiła Lermontowa, Heinricha Heinego, Friedricha Nietzschego, Paula Verlaine'a oraz Anakreonta. Publikował także opowiadania dla dzieci. Wydał również kilka tomów wspomnień, m.in. Miszpoche-Chronik, Berg arojf, Dukor oraz Wilne
W 1909 roku przeniósł się z Wilna do Wiednia, a następnie do Berna. Latem 1914 roku powrócił do Rosji. Po wybuchu I wojny światowej zaangażował się w pomoc żydowskim uchodźcom wojennym. Od 1915 roku przebywał w Moskwie, gdzie w dzielnicy Marjina Roszcza założył sierociniec dla żydowskich dzieci. W 1916 roku przeniósł się do Piotrogrodu, gdzie zaangażował się w działalność Żydowskiego Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny (JEKOPO). Pod koniec tegoż roku został zmobilizowany do armii Imperium Rosyjskiego, w której służył do wybuchu rewolucji lutowej. Od maja 1918 roku pracował w dziale wydawniczym komisariatu żydowskiego Ludowego Komisariatu do spraw Narodowości. Od sierpnia 1918 do lutego 1919 roku był redaktorem gazety „”, a następnie, do 1920 roku, „”.
Pod koniec 1922 roku przebywał na leczeniu w Berlinie. Jesienią 1923 roku powrócił do Moskwy, ponownie wyjechał do Berlina pod koniec 1924 roku. W 1925 roku próbówał wyemigrować do Stanów Zjednoczonych, z powodu choroby został jednak zatrzymany na Ellis Island i odesłany do Europy. Współpracował z Dawidem Bergelsonem przy redakcji proradzieckiej gazety „In Szpan”. W latach 1927–1929 współpracował z przy redakcji „Di Jidisze Emigracje”. Od 1928 roku był członkiem władz Hebrew Immigrant Aid Society. W 1929 roku odbył podróż studyjną po społecznościach żydowskich w Polsce, Litwie i Łotwie.
Po przejęciu władzy w Niemczech przez nazistów w 1934 roku przeniósł się do Rygi. W styczniu 1935 roku zamieszkał w Wilnie, a następnie w Warszawie. Pod koniec 1936 roku udał się do Paryża, gdzie współpracował z American Jewish Joint Distribution Committee, HIAS oraz ORTem. Od kwietnia 1941 roku mieszkał w Nowym Jorku. W 1944 roku był sekretarzem Y. L. Perets Writers’ Union, a w latach 1946–1947 sekretarzem sekcji żydowskiej PEN Clubu.
Od 1947 roku mieszkał w sanatorium dla gruźlików w Liberty, a następnie w Bostonie, gdzie zmarł. Został pochowany na Mount Carmel Cemetery w Glendale w Queens.
Przypisy
Kategoria:Pisarze jidysz Kategoria:Żydowscy poeci Kategoria:Żydowscy dziennikarze Kategoria:Tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Radzieccy pisarze Kategoria:Tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Tłumacze literatury greckiej Kategoria:Żydowscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Komuniści Kategoria:Białoruscy Żydzi Kategoria:Radzieccy Żydzi Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Amerykańscy pisarze XX wieku Kategoria:Amerykańscy poeci XX wieku Kategoria:Żydowscy działacze społeczni Kategoria:Radzieccy tłumacze Kategoria:Ludzie związani z Berlinem Kategoria:Ludzie związani z Wilnem (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Wilnem (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie związani z Rygą Kategoria:Ludzie związani z Bernem Kategoria:Ludzie związani z Moskwą Kategoria:Ludzie związani z Petersburgiem Kategoria:Ludzie związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Ludzie związani z Bostonem Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1959