Grochów Centrum – zespół trzech osiedli mieszkaniowych: Osiedle Igańska, Osiedle Kobielska i Osiedle Majdańska w dzielnicy Praga-Południe w Warszawie.

Położenie i charakterystyka thumb|Plan budynków zespołu osiedli na tle otoczenia Zespół osiedli znajduje się w stołecznej dzielnicy Praga-Południe, na obszarze Miejskiego Systemu Informacji Grochów. Składa się z trzech niesąsiadujących ze sobą osiedli położonych w okolicy Ronda Wiatraczna: Osiedla Kobielska, Osiedla Majdańska i Osiedla Igańska. Pod ich budowę przeznaczono działki o łącznej powierzchni 27 hektarów. Elementem zabudowy miał też być ośrodek usługowy-handlowy o roboczej nazwie „Ośrodek Dzielnicowy”, który miał stanąć w sąsiedztwie „Uniwersamu” (z tej inwestycji jednak ostatecznie zrezygnowano). Zespół mieszkaniowy został zaplanowany na 9 tysięcy mieszkańców. Powstały łącznie 2472 mieszkania.

Decyzja o przedsięwzięciu zmierzającym do realizacji Grochowa Centrum została podjęta w 1973 roku przez Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy. Osiedla wybudowane zostały w latach 1980–1986. Głównym autorem projektu architektonicznego był Jerzy Kumelowski z Miastoprojektu Warszawa, Oddział Wschód. Każde osiedle składa się z dwóch rzędów połączonych bloków mieszkalnych ustawionych na planie łuku, których wysokość zwiększa się kaskadowo – ich plan tworzy kształt „rozerwanych pierścieni”. Budynki tworzą w ten sposób swoiste „gniazda” lub „amfiteatry”. W zamyśle miały naśladować w ten sposób łańcuchy górskie.

Budynków mieszkalnych jest łącznie 22. Mają kształt prostopadłościanów. Liczba kondygnacji to od 11 do 20. W parterach budynków mieszczą się lokale handlowe i usługowe. Wszystkie mieszkania mają loggie. Ze względu na wielkość bloków, aby nie zakłócać komunikacji, zaplanowano prześwity. Połączone są łącznikami, w których sąsiadują ze sobą pokoje przynależne do mieszkań obu budynków. Do wzniesienia obiektów wykorzystano technologię „Ż” (cegły żerańskiej) oraz mieszaną – ściany działowe wykonano z gazobetonu. W przypadku budynków najwyższych (dwudziestokondygnacyjnych) do wznoszenia czterech pierwszych kondygnacji użyto technologii wylewnej a pozostałych – prefabrykaty systemu żerańskiego.

Mieszkania mają zróżnicowaną wielkość, od kawalerek (M-2) do M-6. Największe zostały umiejscowione nad prześwitami. Budowano je zgodnie z nowymi normatywami, które typowi M-3 dawały ok. 54 m². Mieszkania w typie M-4 i więcej mają oddzielne WC, a mieszkania M-5 miały wewnętrzne drzwi dwuskrzydłowe, które umożliwiały lokatorom wizualne powiększanie przestrzeni mieszkalnej. Na podłodze kładziono lastryko.

Osiedla zbudowała Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle Młodych”. Inwestorem zastępczym była Dyrekcja Rozbudowy Miasta Warszawa Wschód. Za realizację samych budów odpowiedzialny był Kombinat Budownictwa Miejskiego „Wschód” przy współpracy Zjednoczenia Budownictwa Przemysłowego „Północ” z Gdańska i Zjednoczenia Budownictwa Przemysłowego „Wschód” z Lublina.

Odbiór Bożena Miszczak na łamach tygodnika „Stolica” (1980) uznała, że architektura bloków „nie jest super oryginalna”.

Lech Chmielewski, autor Przewodnika warszawskiego... (1987) ocenił, że osiedla składają się z „potężnych” bloków w hałaśliwym otoczeniu, ale za to znajdują się w miejscu dobrze skomunikowanym i posiadają wygodny dostęp do punktów handlowych i usługowych.

Według autorów publikacji GRO. Ilustrowany atlas architektury Grochowa (2023) zespół osiedli „drastycznie zmienił skalę Grochowa”, a jego urbanistykę określili jako „totalnie abstrakcyjną”. Pomimo nazw nawiązujących do nazw ulic mają być one zupełnie oderwane od układu przestrzennego, w których ulice stanowią istotny element.

Z kolei Jerzy S. Majewski na łamach Kroniki Warszawy (1996) nazwał bloki składające się na Grochów Centrum „bezładnie porozrzucanymi monstrami” i stwierdził, iż osiedla kompletnie i nieodwracalnie zdezorganizowały i zniszczyły przestrzeń. Jego zdaniem to największa porażka architektoniczna Jerzego Kumelowskiego.

Osiedla Osiedle Majdańska Osiedle Majdańska wzniesiono w latach 1980–1982. Powierzchnia działek, na których powstało, to 7,47 hektara. Znajduje się pomiędzy ulicami: Grenadierów, Majdańską i Stocką. W jego skład wchodzi siedem budynków o adresach: ul. Majdańska 1, 3, 5, 7, 9, 11 i 13. Średnia wielkość mieszkań wynosi 57 m², a liczba lokali mieszkalnych – 768. Majdańska oddawana była do użytku bez wykończonej elewacji.

Znanymi mieszkańcami osiedla byli mieszkający przy ul. Majdańskiej 13 dziennikarz Roman Dobrzyński oraz przy Majdańskiej 5 – piosenkarz Mieczysław Fogg. Temu ostatniemu poświęcono odsłoniętą we wrześniu 2020 roku tablicę pamiątkową. Na osiedlu swój sklep miała Centralna Składnica Harcerska.

Od 1999 roku osiedlem zarządza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „Grenadierów”.

Osiedle Igańska Osiedle Igańska wybudowano w latach 1980–1982. Wcześniej nosiło nazwę Grochowska. Powierzchnia działek, na których powstało, to 5,6 hektara. Zlokalizowane jest w rejonie ulic: Krypskiej, Igańskiej, Majdańskiej, Ostrołęckiej, Korytnickiej i Dobrzynieckiej. Składa się ośmiu budynków o adresach: ul. Igańska 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32 oraz 34. Średnia wielkość mieszkań wynosi 56,8 m². Liczba lokali mieszkalnych to 928, z czego najwięcej lokali w typie M-4 (348 szt.).

Od 1999 roku osiedlem zarządza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „Grenadierów”.

Osiedle Kobielska Osiedle Kobielska wzniesiono najpóźniej z całego zespołu – w latach 1983–1986. Powierzchnia gruntu wynosi 4,8 hektara. Znajduje się pomiędzy ulicami Grochowską i Kobielską, w sąsiedztwie Ronda Wiatraczna. Składa się siedmiu budynków o adresach: ul. Kobielska 11, 13, 15, 17 i 19 oraz ul. Grochowska 200 i 202. Liczba lokali mieszkalnych to 776, z czego najwięcej lokali w typie M-4 (291 szt.). W parterze jednego z budynków zaplanowano przedszkole.

Od 1999 roku osiedlem zarządza Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowo „Grochów”.

Inne Od 2010 roku istnieje jednostka pomocnicza niższego rzędu w dzielnicy Praga-Południe o nazwie Grochów-Centrum, jednak jej zasięg nie pokrywa się zespołem osiedli Grochów Centrum – obejmuje obszar na północ od Ronda Wiatraczna i w jej skład wchodzi jedynie Osiedle Kobielska.

Galeria

Przypisy

Kategoria:Osiedla w Warszawie Kategoria:Grochów (Warszawa)