The Death of the Ball Turret Gunner (pol. Śmierć strzelca z wieżyczki bombowca) – pięciowersowy wiersz autorstwa amerykańskiego poety Randalla Jarrella opublikowany w 1945 roku, opowiadający o śmierci strzelca pokładowego w wieżyczce kulistej amerykańskiego bombowca z czasów II wojny światowej.

{| class="wikitable" !width="400"|Wersja angielska!!width="400"|Wersja polska |- valign="top" | From my mother’s sleep I fell into the State, And I hunched in its belly till my wet fur froze. Six miles from earth, loosed from its dream of life, I woke to black flak and the nightmare fighters. When I died they washed me out of the turret with a hose. || Wprost ze snu matki wpadłem w Państwo, W jego brzuchu kuliłem się, aż mokrą sierść oszklił mi całkiem lód. Sześć mil ponad ziemią, śnionym przez nią życiem, Zbudził mnie czernią ostrzał i koszmar myśliwców. Po śmierci wypłukali mnie z wieżyczki szlauchem.

Randall Jarrell, który służył w United States Army Air Forces, podał następującą notę ​​wyjaśniającą:

Uwaga techniczna/historyczna: Z tych samolotów tylko Boeing B-17 Flying Fortress i Consolidated B-24 Liberator miały wieżyczki kuliste. Zarówno North American B-25 Mitchell jak i Consolidated B-32 Dominator ich nie miały, chociaż próby podjęto w przypadku Consolidated B-32 Dominator, którego kabina była hermetyczna jak w Boeing B-29 Superfortress, a uzbrojenie obronne było zdalnie sterowane lub wykorzystywało peryskopy.

Odbiór Recenzent Leven M. Dawson stwierdził, że „tematem wiersza Randalla Jarrella „Śmierć strzelca z wieżyczki bombowca” jest to, że zinstytucjonalizowana przemoc, czyli wojna, tworzy paradoks moralny – stan, w którym czyny odrażające dla natury ludzkiej stają się właściwe”. Większość komentatorów zgadza się z tym stwierdzeniem, nazywając wiersz potępieniem dehumanizującej władzy „państwa”, która jest najdobitniej widoczna w przemocy wojennej. Po części ze względu na swoją krótką objętość, wiersz „Śmierć strzelca z wieżyczki bombowca” był szeroko antologizowany. Jarrell zaczął wręcz obawiać się, że jego reputacja z pewnością na tym ucierpi.

Wiersz zainspirował sztukę „Śmierć strzelca z wieżyczki bombowca” Anny Moench, której premiera odbyła się w Nowym Jorku na New York International Fringe Festival w sierpniu 2008 roku. Nawiązanie do wiersza można odnaleźć również w powieści Johna Irvinga z 1978 roku Świat według Garpa, w której ojciec głównego bohatera zginął w wyniku „dość nieostrożnej lobotomii” zadanej przez wroga, gdy służył jako strzelec pokładowy w wieżyczce kulistej w czasie II wojny światowej.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańskie utwory poetyckie Kategoria:Utwory literackie o II wojnie światowej Kategoria:Utwory literackie z 1945