Do katastrofy doszło w nocy z 14 na 15 października 1944 r. pod wierzchołkiem Zadniego Gerlacha w Tatrach Słowackich. Dwusilnikowy samolot transportowy Li-2 Wojskowych Sił Powietrznych ZSRR produkcji radzieckiej, na licencji amerykańskiego Douglasa C-47, z niewiadomych przyczyn uderzył w zbocze Zadniego Gerlacha. Katastrofa miała miejsce około osiemdziesiąt metrów poniżej głównego wierzchołka, od strony Doliny Batyżowieckiej.
Samolot leciał z Krosna i wiózł zaopatrzenie oraz spadochroniarzy 2. Czechosłowackiej Brygady Spadochronowej, jako wsparcie dla walczących partyzantów Słowackiego Powstania Narodowego. Wypadkowi towarzyszył wybuch paliwa i amunicji znajdującej się na pokładzie, którego ślady na skałach są widoczne do dnia dzisiejszego. Wszyscy pasażerowie i załoga zginęli na miejscu a szczątki maszyny i ciała ofiar zostały rozrzucone na znacznym obszarze.
Pierwszą osobą, która dowiedziała się o tragedii, był Jozef Džadoň – leśniczy pracujący w tamtym rejonie, który natknął się na wrak i ciała na przełomie maja i czerwca 1945 roku, jednak nie zawiadomił on nikogo o swoim odkryciu z obawy o konsekwencje znalezienia broni i amunicji. Duże fragmenty samolotu oraz zwłoki części żołnierzy zostały odkryte dopiero w sierpniu 1945 roku przez polskich taterników: Tadeusza Orłowskiego i Danutę Schiele, którzy wspinali się w tym rejonie. W 1946 roku słowacka wyprawa zniosła zwłoki, które zostały pochowane we wsi Gierlachów na lokalnym cmentarzu. W 1950 roku w Tatrzańskich Zrębach postawiono pomnik dla uczczenia ofiar katastrofy. Większe elementy maszyny i ładunku zbierano i znoszono spod szczytu aż do 1962 roku, do 1991 roku były one eksponowane w Muzeum TANAP w Tatrzańskiej Łomnicy.
Przez długi czas sądzono, że ofiar było dwadzieścia cztery. Najnowsze dane i pomnik upamiętniający wskazują na śmierć dwudziestu dwóch osób: szesnastu Słowaków oraz sześciu Rosjan. Była to największa pod względem liczby ofiar katastrofa lotnicza w Tatrach.
Przyczyną wypadku było najprawdopodobniej nałożenie się kilku czynników: lotu nocą przy złej widoczności, silnego wiatru, uszkodzenia wysokościomierza oraz, według niepotwierdzonych informacji, wcześniejszego uszkodzenia jednego z silników.
Przypisy
Katastrofa Kategoria:Katastrofy na Słowacji Kategoria:Katastrofy lotnicze z udziałem samolotu Li-2 Kategoria:Katastrofy w 1944