Wrzeciążeczka śródziemnomorska (Oenopia lyncea) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych. Zamieszkuje głównie region śródziemnomorski, acz sięga ku północy do południowej Europy Środkowej.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1808 roku przez Guillaume’a-Antoine’a Oliviera pod nazwą Coccinella lyncea. Miejsce typowe znajduje się w Portugalii. W rodzaju Oenopia umieszczony został w 1979 roku przez Stiepana Jabłokowa-Chnzoriana. Wyróżnia się w jego obrębie dwa podgatunki:
Oenopia lyncea agnata (Rosenhauer, 1847) Oenopia lyncea lyncea (Olivier, 1808)
Ten pierwszy opisany został po raz pierwszy w 1847 roku przez Wilhelma Gottloba Rosenhauera pod nazwą Coccinella agnata. Jako miejsce typowe wskazano Węgry. Przez George’a Roberta Crotcha w 1874 roku uznany został za synonim wrzeciążeczki śródziemnomorskiej, ale później przywrócono go w randze jej podgatunku.
Morfologia thumb|left|Imago podgatunku nominatywnego, widok z boku thumb|left|180px|Imago, widok od spodu Chrząszcz o ciele długości od 3 do 4,5 mm, zwartym i krótkim. Przedplecze jest czarne z białawym do żółtego wzorem na przedzie, wcinającym się ku tyłowi jasną, cienką linią środkową, u podgatunku nominatywnego dochodzącą prawie do tylnej jego krawędzi, a u podgatunku O. l. agnata bardzo krótką lub praktycznie niezaznaczoną. Pokrywy są czarne, każda z sześcioma białawymi do żółtych plamkami, z których trzy zewnętrzne przylegają do bocznej ich krawędzi, a trzy wewnętrzne nie dochodzą do szwu, pozostawiając go w całości czarnym. Epipleury są białawe do żółtych, sięgające niemal do szczytów pokryw, z nieznacznymi wciskami do chowania ud. Śródpiersie jest wykrojone. Pierwszy z widocznych sternitów odwłoka wypuszcza ku przodowi gładki wyrostek międzybiodrowy.
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla lasy, zarośla, parki, ogrody i sady. Zarówno larwy, jak i osobniki dorosłe są drapieżnikami wyspecjalizowanymi w mszycach (afidofagami), a ich ofiarami padają m.in. mszyca burakowa, mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana i zdobniczka lipowa. Postacie dorosłe aktywne są przez cały rok z wyjątkiem najchłodniejszych dni zimowych.
Gatunek palearktyczny. Podgatunek nominatywny znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Włoch, Maroka, Algierii i Tunezji. Podgatunek O. l. agnata notowany jest z Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Czech, Słowacji, Ukrainy, Węgier, Rumunii, Bośni i Hercegowiny, Grecji, europejskiej i anatolijskiej części Turcji oraz z Armenii.
Przypisy
Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Tunezji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1808 roku