Kosta Hakman (ur. 22 maja 1899 w Bosanskiej Krupie, zm. 9 grudnia 1961 w Opatii) – malarz i grafik bośniacki i jugosłowiański, pochodzenia serbskiego.
Życiorys Był trzecim dzieckiem sędziego Mihailo Hakmana i nauczycielki Darinki Đurić. Ojciec Kosty pochodził z rodziny polskich imigrantów, a matka była Serbką z Sarajewa. Uczył się początkowo w gimnazjum w Tuzli, a następnie w Sarajewie. W czasie nauki szkolnej związał się z organizacją Mlada Bosna. Po zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie w 1914, Hakman został aresztowany przez policję i skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności. Karę odbywał w więzieniu w Bihaciu. Po opuszczeniu więzienia, w latach 1915-1917 uczył się w gimnazjum w Tuzli. Edukację przerwało mu powołanie do służby wojskowej w 1917. Po zakończeniu wojny, w 1919 ukończył gimnazjum w Sarajewie.
Dzięki stypendium uzyskanego od wydawnictwa Prosveta w Sarajewie, Hakman mógł w 1919 wyjechać do Pragi, gdzie rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych, w klasie Vlaho Bukovaca. Po niezaliczeniu drugiego semestru studiów i rozczarowaniu uczelnią, Hakman zdecydował się opuścić Pragę. Wakacje 1920 roku spędził w Tuzli, gdzie podjął decyzję o kontynuacji studiów w Wiedniu, uzyskując po raz kolejny stypendium Prosvety. Pobyt w Wiedniu wykorzystał na zwiedzanie muzeów w stolicy Austrii, ale naukę w prywatnej szkole prowadzonej przez malarza Frühlicha przerwał po kilku miesiącach. Zachęcony przez swojego przyjaciela, studenta filozofii Marcela Schneidera, zdecydował się na studia w Krakowie. Dzięki kolejnemu stypendium, uzyskanemu od władz w Sarajewie, w 1921 Hakman mógł przyjechać do Krakowa.
Studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, w klasie Stanisława Weissa i Jacka Malczewskiego rozpoczął w 1921. Zafascynowany postimpresjonizmem, dominującym w twórczości profesorów krakowskiej uczelni, Hakman znacznie poważniej zaangażował się w naukę. Studia ukończył z wyróżnieniem w czerwcu 1924. W latach 1924-1925 podróżował po Włoszech, a po krótkim pobycie w Bośni wyjechał w 1925 do Belgradu. W tym samym roku w grudniu otwierał pierwszą wystawę indywidualną swoich prac, w większości pejzaży. W uroczystości otwarcia wystawy wziął udział polski konsul w Belgradzie, określając ją jako doskonały przykład przyjaźni polsko-jugosłowiańskiej. thumb|250px|Pejzaż (1930) W 1926 sytuacja finansowa Hakmana uległa znaczącej poprawie, dzięki sprzedaży kilkunastu obrazów. Pozwoliło mu to na wyjazd do Paryża, gdzie mieszkał przez cztery lata, regularnie przyjeżdżając w tym czasie do Belgradu. W 1927 wziął udział w Wystawie Jugosłowiańskiej w Nowym Sadzie, prezentującej osiągnięcia współczesnej sztuki jugosłowiańskiej. W 1929 w galerii na Kalemegdanie, Hakman otwierał kolejną wystawę indywidualną. Większość spośród 50 wystawionych prac stanowiły obrazy powstałe w czasie pobytu w Paryżu. W tym czasie powstały także dwa autoportrety artysty. Rok później wystawiał swoje prace na wystawie w Belgradzkiej Galerii Sztuki, tym razem w ramach prezentacji dokonań artystycznych grupy OBLIK, z którą był związany od 1927. W 1930 znalazł się w gronie założycieli Stowarzyszenia Jugosłowiańskich Artystów Plastyków (Kolo Jugoslovenskih Likovnih Umetnika). W 1937 wziął udział w Wystawie Światowej w Paryżu, gdzie uzyskał złoty medal za swoje prace.
Od 1930 pracował jako nauczyciel rysunku w I Gimnazjum Męskim w Belgradzie, skąd przeniósł się na wydział techniczny Uniwersytetu Belgradzkiego, na którym prowadził zajęcia dla studentów architektury. Od 1940 był zatrudniony w Akademii Sztuk w Belgradzie. W 1941 w czasie działań wojennych został wzięty do niewoli i trafił do niemieckiego obozu w Dortmundzie (Stammlager VI D). W obozie organizował kursy malarstwa dla innych więźniów. W 1944 schorowany, powrócił do Belgradu. Po wojnie do 1958 pracował w Akademii Sztuk Pięknych, na stanowisku profesora.
Życie prywatne Był dwukrotnie żonaty. W 1938 poślubił Bosę Pavlović, a w 1947 Radmilę Lozanić. Z małżeństwa z Radmilą przyszła na świat córka, Milica. Ostatnie lata życia spędził w Opatii, gdzie zmarł z powodu zaburzeń pracy serca.
Upamiętnienie W 2005 telewizja RTS wyprodukowała film dokumentalny Životi Koste Hakmana, który wyreżyserował Miljan Glišić. W listopadzie 2022 w Narodowym Muzeum Serbii otwarto wystawę Kosta Hakman – prizori svakodnevice, na której zaprezentowano 50 obrazów artysty.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Bośniaccy malarze Kategoria:Bośniacy pochodzenia serbskiego Kategoria:Jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Jugosłowiańscy malarze Kategoria:Ludzie związani z Tuzlą Kategoria:Malarze związani z Belgradem Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Belgradzkiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Więźniowie w Austro-Węgrzech Kategoria:Zmarli w 1961