Zamek w Podgrodziu – ruiny zamku rycerskiego z 1. połowy XIV wieku w miejscowości Podgrodzie, w województwie świętokrzyskim.
Historia Badania archeologiczne dowodzą, że zamek był użytkowany w 1 połowie XIV wieku, a wzmianka z 1388 roku o położonym kilka kilometrów dalej zamku w Ćmielowie („castrum Sczmelow”) przypuszczalnie dotyczyła właśnie zamku w Podgrodziu. Dokument z 1388 roku poświadcza sprzedaż zamku przez braci Marcina, podczaszego dobrzyńskiego, i Mikołaja z Baruchowa herbu Doliwa, podkomorzego dobrzyńskiego, a nabywcą był Gniewosz z Dalewic herbu Strzegomia. Badania wskazują, że zamek w Podgrodziu był użytkowany krótko. Warownia miała zostać porzucona już około połowy XIV w., o czym świadczy niewykorzystany materiał budowlany odnaleziony podczas badań, ale na pewno obiekt był użytkowany, o czym świadczy znaczna ilość zabytków znalezionych w tym miejscu podczas wykopalisk archeologicznych. Przypuszczalnie budowy zamku nigdy nie ukończono, ponieważ od wschodu i południa nie wzniesiono murów. Wg badacza budowli Janusza Kuczyńskiego właściciel zaprzestał budowy zamku w Podgrodziu, ponieważ postanowił zbudować 3 km dalej zamek w ĆmielowieKuczyński Janusz, Średniowieczny zamek w Podgrodziu, gmina Ćmielów, województwo tarnobrzeskie, “Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach”, tom 16, Kraków 1992, s.37-60.. Potwierdzać to ma długa przynależność wsi Podgrodzie do klucza ćmielowskiego.
W okresie II RP splantowano wierzchołek wzgórza na plac wiejskich zabaw częściowo zasypując fosę. W 1975 roku przeprowadzono badania archeologiczne pod kierunkiem Janusza Kuczyńskiego i przeprowadzono zabezpieczenie i konserwację najbardziej zagrożonych runięciem murów zamkowych. W 2024 roku powstał projekt budowy na terenie ruin zamkowych tarasu widokowego.
Architektura Ruiny zamku znajdują się w południowej części wsi. Zamek został zbudowany na cyplu, który został odcięty od płaskowyżu suchą fosą o długości 80 metrów i głębokości 7-8 metrów. Zamek zbudowano na planie nieregularnego wieloboku zbliżonego do koła. Zbudowano go z łamanego kamienia wapiennego spojonego zaprawą, a mur miał grubość od 1,1 do 1,4 metra. W południowo-zachodnim narożu zbudowano prostokątną wieżyczkę o wymiarach 4 x 4,8 metra, która jednak nie była zbyt wysoka bo jej mury miały grubość zaledwie 0,9 m. Wieżyczka ta nie miała ściany od strony dziedzińca. Z zamku zachowały się fragmenty około jednej trzeciej murów obwodowych.
Badania archeologiczne 1975 maj-czerwiec, Janusz Kuczyński, Krystyna Laskowska, Andrzej Rożek.
Galeria
Przypisy
Bibliografia Zamek w Podgrodziu Kuczyński Janusz, Średniowieczny zamek w Podgrodziu, gmina Ćmielów, województwo tarnobrzeskie, “Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach”, nr 16/1988. Wróblewski Sławomir, Zamki i dwory obronne województwa sandomierskiego w średniowieczu, Nowy Sącz 2006, s. 93. Stanisław Kołodziejski, Wstęp do studiów nad średniowiecznymi rezydencjami obronnym możnowładztwa w województwie sandomierskim, [w:] Przemiany architektury rezydencjonalnej w XV do XVIII w. na terenie dawnego województwa sandomierskiego. Wybrane przykłady. Materiały z sesji Naukowej Kielce 18 września 1999, red. Leszek Kajzer, Kielce 2000, s. 14.
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie) Zamek w Podgrodziu Kategoria:Zamki w województwie świętokrzyskim Kategoria:Ruiny zamków w Polsce