Chorągiew pancerna koronna Stanisława Lubomirskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej przełomu XVII i XVIII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1683–1699 i wielkiej wojny północnej).
Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Żołnierze chorągwi marszałka wielkiego koronnego znaleźli się w kompucie wojsk koronnych z 1683 i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej pod dowództwem Aleksandra Romera. Zgodnie z etatem chorągiew marszałak koronnego Stanisława Lubomirskiego powinna posiadać 60 koni starego i 90 koni nowego zaciągu. Faktycznie posiadała 68 koni.
Po marszałku wielkim koronnym szefostwo chorągwi przejął starosta olsztyński Franciszek Lubomirski. Chorągiew od 1 listopada 1685 powiększona została o 50 koni z chorągwi starosty owruckiego Giżyckiego.
W 1686 król Jan Sobieski zorganizował kolejne uderzenie na Mołdawię. Armia była gotowa do działań z początkiem lipca. W tym czasie, będąca w składzie pułku marszałka nadwornego, chorągiew pancerna starosty olsztyńskiego liczyła 150 koni.
Przedłużająca się wojna z Turcją spowodowała, że sejm warszawski w 1690 obniżył komput wojska koronnego. Zgodnie z nowym etatem chorągiew Franciszka Lubomirskiego etatowo liczyła 120 koni.
Traktat pokojowy w Karłowicach zakończył wojnę z Portą Ottomańską. Wiosną 1699 sejm pacyfikacyjny dokonał redukcji armii koronnej i nakazał przejście wojska na etaty pokojowe. Na przełomie 1701/1702 chorągiew Stanisława (Franciszka?) Lubomirskiego wchodziła w skład Partii Poleskiej i znajdowała się na leżach zimowych. Liczyła wtedy 60 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Chorągwie w dobie wojny północnej Kategoria:Oddziały wojskowe Lubomirskich herbu Szreniawa bez Krzyża