Wydrak długoogonowy (Lontra longicaudis) – gatunek drapieżnego ssaka ziemnowodnego z rodziny łasicowatych (Mustelidae) i rodzaju wydra (Lontra), występujący na obszarze Ameryki Centralnej i Południowej. Posiada najszerszy zasięg występowania spośród wszystkich gatunków z rodzaju Lontra, obejmujący tereny od północno-zachodniego Meksyku aż po Urugwaj i północną Argentynę. Zwierzę to zasiedla różnorodne środowiska wodne, w tym rzeki, jeziora, bagna, lasy namorzynowe oraz wyspy przybrzeżne. Jest klasyfikowana przez IUCN jako gatunek bliski zagrożenia (NT).
Występowanie i biotop Wydrak długoogonowy posiada najszerszy zasięg występowania spośród wszystkich gatunków z rodzaju Lontra. Występuje od północno-zachodniego Meksyku, przez Amerykę Centralną, aż po Urugwaj, Paragwaj i północną Argentynę (prowincja Buenos Aires) w Ameryce Południowej. Jest obecny w niemal wszystkich krajach Ameryki Południowej z wyjątkiem Chile.
Gatunek ten wykazuje dużą tolerancję ekologiczną i zasiedla różnorodne środowiska wodne. Występuje w rzekach (zarówno nizinnych, jak i górskich), jeziorach, bagnach, lasach namorzynowych, a także w strefach przybrzeżnych i na wyspach morskich, o ile ma dostęp do słodkiej wody. Spotykany jest od poziomu morza aż do wysokości 3000 m n.p.m., a w niektórych przypadkach odnotowano jego obecność nawet na wysokościach rzędu 3885–4000 m n.p.m. w Andach.
Wydrak długoogonowy preferuje siedliska z bogatą roślinnością nadbrzeżną, która zapewnia schronienie i miejsca do odpoczynku. Jako kryjówki wykorzystuje naturalne zagłębienia wśród kamieni, przestrzenie pod korzeniami drzew, jaskinie, a także samodzielnie wykopane nory. Chociaż jest wrażliwy na degradację środowiska, potrafi przetrwać w obszarach przekształconych przez człowieka, takich jak kanały irygacyjne, zbiorniki zaporowe czy tereny rolnicze (np. pastwiska z zachowanymi fragmentami lasu). W niektórych regionach, jak np. Wyspa Świętej Katarzyny w Brazylii, wydraki żerują w środowisku morskim, korzystając ze skalistych wybrzeży jako barier ułatwiających chwytanie ofiar.
Charakterystyka alt=Lontra longicaudis|lewo|mały|Wydrak długoogonowy (Lontra longicaudis)
Morfologia alt=Lontra longicaudis|mały|Wydrak długoogonowy (Lontra longicaudis) Wydrak długoogonowy jest średniej wielkości ssakiem o wydłużonym ciele, krótkich i silnych kończynach oraz długim, grubym u nasady ogonie, który stanowi około jednej trzeciej całkowitej długości ciała. Długość ciała wraz z głową wynosi od 36 do 66 cm, a ogona od 37 do 84 cm. Całkowita długość może wahać się od 90 do 136 cm, a masa ciała wynosi zazwyczaj od 5 do 15 kg. Występuje dymorfizm płciowy – samce są przeciętnie o 20–25% większe od samic.
Głowa jest mała i płaska, z krótkimi, zaokrąglonymi uszami i grubą szyją. Pysk jest szeroki, wyposażony w długie wibrysy. Cechą charakterystyczną, odróżniającą ten gatunek od innych, jest wygląd rhinarium (noska) – u L. longicaudis może on mieć różny kształt, ale zazwyczaj posiada pasmo sierści wcinające się w jego górną część. Sierść jest krótka, gęsta i lśniąca, o barwie szarobrązowej na grzbiecie i jaśniejszej na brzuchu oraz gardle. Wszystkie łapy są wyposażone w błony pławne.
Tryb życia i zachowanie Jest to zwierzę prowadzące głównie samotniczy tryb życia, choć spotyka się pary w okresie rozrodczym lub samice z młodymi. Aktywność wydraków może być dzienna, nocna lub zmierzchowa, w zależności od stopnia ingerencji człowieka w danym rejonie. Komunikacja zapachowa odgrywa kluczową rolę – zwierzęta te oznaczają terytorium, pozostawiając odchody i wydzielinę analną w widocznych miejscach, takich jak skały, kłody czy piaszczyste łachy.
Wydrak długoogonowy posiada bogaty repertuar wokalny. Zidentyfikowano sześć typów odgłosów o częstotliwości od 90 do 2500 Hz, w tym: świergoty, piski, chichoty, warknięcia, westchnienia i krzyki. Dźwięki te służą do komunikacji w różnych kontekstach społecznych, od zabawy po agresję. Wysoka częstotliwość niektórych zawołań (np. świergotu) może być adaptacją do komunikacji na powierzchni wody, gdzie tłumienie dźwięków o niskiej częstotliwości jest silniejsze.
Zwierzęta te potrafią wspinać się na drzewa, co może służyć jako strategia ucieczki przed zagrożeniem.
Dieta Jest to drapieżnik oportunistyczny, żywiący się głównie rybami i skorupiakami. W zależności od dostępności ofiar i rodzaju siedliska, proporcje te mogą się zmieniać. Preferuje ryby wolno pływające (np. z rodzin Cichlidae, Loricariidae) oraz gatunki denne, które są łatwiejsze do schwytania. Istotnym składnikiem diety są również owady, mięczaki, płazy, gady, ptaki, a okazjonalnie małe ssaki (w tym gryzonie, a nawet pancerniki) oraz owoce.
Podgatunki Na podstawie różnic w kształcie rhinarium, wyróżnia się trzy podgatunki wydraka długoogonowego:
Lontra longicaudis annectens Major, 1897 – występuje w Meksyku, Ameryce Środkowej i w Ameryce Południowej na zachód od Andów. Lontra longicaudis enudris Cuvier, 1823 – zamieszkuje dorzecza Amazonki i Orinoko oraz tereny na wschód od Andów. Lontra longicaudis longicaudis Olfers, 1818 – występuje w dorzeczu Parany i we wschodniej części Ameryki Południowej.
Ochrona Wydrak długoogonowy jest klasyfikowany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened). Znajduje się również w I Załączniku Konwencji CITES. W poszczególnych krajach jego status jest zróżnicowany – np. w Argentynie i Meksyku uznawany jest za zagrożony, a w Ekwadorze i Kolumbii za narażony.
W przeszłości (lata 1950–1970) głównym zagrożeniem dla gatunku były masowe polowania dla cennego futra, co doprowadziło do lokalnych wyginięć.
Gatunek ten jest uważany za bioindykatora – jego obecność świadczy o dobrej kondycji ekosystemów wodnych oraz o występowaniu różnorodnych gatunków ofiar.
Przypisy
Kategoria:Gatunki bliskie zagrożenia Kategoria:Łasicowate Kategoria:Ssaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1818 roku