Semanotus amplus – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych i podrodziny kózkowych.
Taksonomia i ewolucja Kladogram tomanków Ameryki Północnej wg Hammonda i Williamsa (2013) Takson ten opisany został po raz pierwszy w 1912 roku przez Thomasa Lincolna Caseya na łamach „Memoirs on the Coleoptera” pod nazwą Anocomis ampla. Rodzaj Anocomis zsynonimizowano potem z Semanotus, stąd obecna kombinacja.
Po rewizji Jamesa Hammonda i Daryla J. Williamsa w obrębie tego gatunku wyróżnia się trzy podgatunki: Semanotus amplus amplus (Casey, 1912) Semanotus amplus basalis (Casey, 1924) Semanotus amplus sequoiae (Van Dyke, 1923)
Nie wyklucza się jednak, że S. a. basalis stanowić może tylko formę barwną podgatunku nominatywnego.
Według wyników analizy filogenetycznej północnoamerykańskich tomanków opublikowanych w 2013 roku przez Hammonda i Williamsa S. amplus zajmuje pozycję siostrzaną dla kladu tworzonego przez S. australis, S. litigiosus i S. terminatus.
Morfologia Głowa ma czarną lub ciemnobrązową kolorystykę. Czoło jest wokół panewek czułkowych gęsto punktowane. Czułki są stosunkowo długie, u samców dochodzące co najmniej do ¾ długości pokryw, a u samic zwykle co najmniej do ich połowy, o członach dłuższych niż u S. conformis. Człony pierwszy, drugi i trzeci porośnięte są delikatnymi, jasnymi szczecinkami niezasłaniającymi ich powierzchni. Kolor czułków u S. a. seqoiae jest najczęściej całkiem czarny, natomiast u pozostałych podgatunków zwykle jest pomarańczowy do jasnobrązowego, ale z ciemniejszym trzonkiem. Narządy gębowe cechują się nieszczególnie szerokimi u nasady i pozbawionymi środkowego ząbka żuwaczkami o rozwartych kątach zewnętrznych.
Przedplecze jest ciemnobrązowe do czarnego. Pokrywy bywają od całkiem czarnych, przez pomarańczowo-czarne po całkiem pomarańczowe, ewentualnie zamiast pomarańczu występuje czerwień. U podgatunku nominatywnego tło jest pomarańczowe lub czerwone, a czarne są dwie jajowate plamki pośrodku i wierzchołkowa ⅓. U S. a. basalis nasada pokryw i kąty barkowe są zaczernione. U S. a. seqoiae pokrywy są ciemnobrązowe lub czarne z pomarańczową lub czerwoną przednią ⅓, aczkolwiek czasem z ciemnymi barkami. U S. a. amplus kąty barkowe sięgają do ćwierci długości pokryw, a u S. a. basalis do połowy ich długości. Wszystkie podgatunki mają pokrywy porośnięte pokładającymi się włoskami barwy ciemnobrązowej do czarnej. Odnóża najczęściej są dwubarwne, o ciemnobrązowych udach oraz jasnobrązowych lub pomarańczowych goleniach i stopach. U samic uda są umiarkowanie maczugowate, u samców silniej, wręcz kulistawo zgrubiałe.
Owłosienie spodu ciała i odnóży jest przeciętnie gęste i długie, białe do szarego.
Ekologia i występowanie Larwy przechodzą rozwój w łyku i drewnie drzew i krzewów iglastych. Roślinami żywicielskimi podgatunku nominatywnego i S. a. basalis są cedrzyniec kalifornijski, jałowce, sekwoja wieczniezielona i żywotnik olbrzymi. Osobniki dorosłe obserwuje się także na cyprysikach, daglezjach, jodłach i sosnach. Jedyną rośliną pokarmową S. a. seqoiae jest natomiast sekwoja wieczniezielona.
Gatunek nearktyczny. Podgatunki nominatywny i S. a. basalis rozmieszczone są wzdłuż pacyficznego wybrzeża od Kolumbii Brytyjskiej na północy po południową Kalifornię na południu. S. a. seqoiae jest natomiast endemitem Kalifornii, znanym wyłącznie z okolic Falls Church.
Przypisy
Kategoria:Kózkowe Kategoria:Chrząszcze Kanady Kategoria:Chrząszcze Stanów Zjednoczonych Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1912 roku