Ojārs Vācietis (ur. 13 listopada 1933 w Trapenē, zm. 28 listopada 1983 w Rydze) – łotewski poeta, publicysta, eseista, tłumacz i redaktor.
Życiorys Dzieciństwo i edukacja Urodził się w rodzinie służby domowej i dzierżawców ziemi – jego rodzicami byli Oto Vācietis i Berta Vāciete, miał brata Imantsa. Edukację rozpoczął w 1942 w szkole podstawowej w Trapenē, a następnie uczył się w Gaujienas vidusskola, którą ukończył w 1952. W latach 1952–1957 studiował filologię łotewską na Uniwersytecie Łotwy (wówczas: Łotewski Uniwersytet Państwowy), jednak studiów nie ukończył.
Poglądy i rozwój osobisty W młodości był aktywnym działaczem komsomolskim oraz członkiem Komunistycznej Partii ZSRR. Początkowo w jego twórczości dominował idealizm socjalistyczny i afirmacja życia w okupowanej Łotwie. Po wydarzeniach 1956 na Węgrzech i 1968 w Czechosłowacji jego poglądy uległy dramatycznej zmianie – popadł w konflikt z władzami, a część jego utworów nie mogła być publikowana. Mimo to zyskał znaczenie zarówno w literaturze, jak i w życiu publicznym.
Ostatnie lata i śmierć Od 1960 mieszkał w Rydze przy Lielā Altonavas iela 19 (dziś: ul. Ojāra Vācieša), która po jego śmierci stała się muzeum poświęconym jego życiu i twórczości. Poeta zmarł 28 listopada 1983.
Życie prywatne W 1956 poślubił koleżankę ze studiów, poetkę i tłumaczkę Ludmiłę Azarową. Para miała syna Žanisa.
Twórczość Pierwszy utwór Vācietisa – wiersz Miera balss – ukazał się w 1950. W latach szkolnych powstawały jego pierwsze dojrzałe teksty, a w 1951 został zaproszony na seminarium młodych autorów po publikacji w „Padomju Jaunatne”. W 1956 dołączył do Łotewskiego Związku Pisarzy i reprezentował Łotwę na spotkaniu młodych pisarzy w Moskwie.
W 1966 ukazał się jego przełomowy tom Elpa, przynoszący krytyczny obraz totalitaryzmu i podkreślający moralne wyboru człowieka. Zbiór został uhonorowany nagrodą państwową LSRR (1967). W kolejnych latach wydał liczne tomy poetyckie, m.in. Dzegužlaiks, Melnās ogas, Gamma, Antracīts, Zibens pareizrakstība i Si minors.
Działalność redakcyjna i publicystyczna Pracował w redakcjach czasopism i gazet („Literatūra un Māksla”, „Liesma”, „Bērnība”, „Draugs”), pisał szkice krytyczne oraz teksty o ekologii. Wydał również zbiór esejów Ar pūces spalvu (1983).
Tłumaczenia Był cenionym tłumaczem, szczególnie znanym z przekładu na łotewski powieści Michaiła Bułhakowa Mistrz i Małgorzata, opublikowanego w 1978.
Tematyka i styl Twórczość Vācietisa obejmowała szerokie spektrum tematów: od sprzeciwu wobec totalitaryzmu, przez refleksję nad odpowiedzialnością jednostki, po motywy ekologiczne, kontrast między naturą a urbanizacją, problematykę konsumpcjonizmu i destrukcji środowiska. Jego poezja łączyła groteskę, lirykę, ironię, filozoficzną refleksję oraz elementy folkloru.
Najważniejsze dzieła
Wybrane tomy poetyckie Tālu ceļu vējš (1956) Ugunīs (1958) Krāces apiet nav laika (1960) Elpa (1966) – nagroda państwowa LSRR Dzegužlaiks (1968) Aiz simtās slāpes (1969) Melnās ogas (1971) Visāda garuma stundas (1974) Gamma (1976) Antracīts (1978) Zibens pareizrakstība (1980) Si minors (1982)
Przypisy
Linki zewnętrzne Ojārs Vācietis w bazie Goodreads
Kategoria:Łotewscy poeci Kategoria:Łotewscy tłumacze Kategoria:Łotewscy publicyści Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Redaktorzy Kategoria:Ludzie związani z Rygą Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 1983