Tropizodium – rodzaj pająków z rodziny lenikowatych i podrodziny Zodariinae. Obejmuje 11 opisanych gatunków.
Morfologia Pająki osiągające od 1,5 do 3,6 mm długości ciała.
Prosoma ma jasne ubarwienie. Owalny, najszerszy między drugą a trzecią parą odnóży karapaks ma dwa szeregi oczu. Oczy przednio-środkowe są duże, ciemne, okrągłe i leżą nieco bardziej z tyłu niż oczy przednio-boczne. Oczy tylno-środkowe są owalne, jasne, niewielkie i położone znacznie bardziej z tyłu niż tylno-boczne, rozstawione na dystans wynoszący od czterech do pięciu ich średnic. Oczy par środkowych rozstawione są blisko siebie na planie prawie prostokątnym, szerszym niż dłuższym. Oczy par bocznych są małe i jasne. Wysokość lekko sklepionego nadustka wynosi półtorakrotność średnicy oka przednio-środkowej pary. Szczękoczułki są na niespełna połowie długości zrośnięte od spodu. Pazury jadowe mają podstawy szersze niż ich długość. Nie występuje chilum, a trójkąt międzyszczękoczułkowy jest mały. Silnie zbieżne szczęki są w przybliżeniu prostokątne. Kształt wargi dolnej jest trójkątny. Sternum ma kształt nieco dłuższego niż szerszego trójkąta o zaokrąglonych bokach.
Kolejność par odnóży od najdłuższej do najkrótszej to IV, I, II, III. Są one smukłe, bladożółte, na udach gęsto, a na pozostałych członach skąpiej porośnięte spłaszczonymi, powcinanymi szczecinkami. Z wyjątkiem ostatniej pary każde udo ma jeden kolec grzbietowy. Narząd udowy zawiera dwie szczecinki z zadziorami. Na goleniach trichobotria tworzą dwa szeregi, zaś na nadstopiach i stopach jeden.
Wierzch owalnej opistosomy (odwłoka) jest czarniawobrązowo marmurkowany, spód i boki zaś blade. U samca brak silniej zesklerotyzowanych miejsc na jej wierzchu. Przetchlinka jest prosta, wąska, z szeregiem cienkich szczecinek na lekko zesklerotyzowanej przedniej krawędzi. U samic występuje sześć kądziołków przędnych. Kądziołki przednie są długie, stożkowate i zbudowane z dwóch członów, środkowe i tylne zaś niewielkie. Samce mają tylko jedną parę kądziołków. Brak jest stożeczka.
Nogogłaszczki samca mają dobrze wykształconą apofizę retrolateralną goleni ze zmodyfikowanymi szczecinkami po przednio-bocznej stronie oraz krótki i niemal wyprostowany embolus. Nogogłaszczki samicy mają drobno ząbkowany pazurek zakrzywiony dowewnętrznie pod kątem zbliżonym do prostego. Genitalia samicy mają bardzo uproszczonej budowy płytkę płciową, bardzo krótkie przewody kopulacyjne bez wyraźnie wyodrębnionych ujść oraz szeroko rozstawione spermateki.
Rozprzestrzenienie Przedstawiciele rodzaju znani są z Nepalu, Indii, Chin, Tajlandii, Bali, Australii, Polinezji Francuskiej i Hawajów. Jeden z gatunków zawleczony został na Reunion.
Taksonomia i ewolucja Kladogram Zodariinae wg Ortiza i innych, 2025 Takson ten wprowadzili w 2005 roku Rudy Jocqué i Tracey Churchill na łamach „Zootaxa”, gatunkiem typowym wyznaczając opisanego w tej samej publikacji T. peregrinum. W 2012 roku Pakawin Dankittipakul, Rudy Jocqué i Tippawan Singtripop uznali opisanego w 2006 roku Siergieja Owczinnikowa Indozodion za synonim Tropizodium, jednak w 2022 roku Alireza Zamani i Jurij Marusik przywrócili go jako odrębny rodzaj.
Według wyników analiz filogenomicznych Davida Ortiza i innych z 2025 roku omawiany rodzaj zajmuje pozycję siostrzaną dla Spinozodium, tworząc z nim klad siostrzany dla kladu tworzonego przez Acanthinozodium, Zodarion, Parazodarion i Zodariellum. Linie ewolucyjne Tropizodium i Spinozodium rozejść się miały we wczesnym miocenie.
Do rodzaju należy 11 opisanych gatunków: Tropizodium bengalense (Tikader et Patel, 1975) Tropizodium kalami Prajapati et al., 2016 Tropizodium kovvurense (Reddy et Patel, 1993) Tropizodium molokai Jocqué et Churchill, 2005 Tropizodium murphyorum Dankittipakul, Jocqué et Singtripop, 2012 Tropizodium peregrinum Jocqué et Churchill, 2005 Tropizodium poonaense (Tikader, 1981) Tropizodium serraferum (Lin et Li, 2009) Tropizodium siam Dankittipakul, Jocqué et Singtripop, 2012 Tropizodium trispinosum (Suman, 1967) Tropizodium viridurbium Prajapati et al., 2016
Przypisy
Kategoria:Lenikowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2005 roku