Opiętek winoroślowiec (Agrilus derasofasciatus) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Żeruje wyłącznie na winoroślach. Pierwotnie śródziemnomorski, współcześnie szerzej rozmieszczony wskutek rozwleczenia z rośliną pokarmową.
Taksonomia Gatunek ten opisał jako pierwszy Jean Théodore Lacordaire w 1835 roku, w publikacji współautorstwa Jean Baptiste’a Boisduvala.
Morfologia Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 4,5 do 5 mm. Wierzch ciała zwykle ubarwienie ma od oliwkowozielonego do brązowozielonego, rzadziej jest on ciemnoniebieski, granatowy czy czarny. Głowa zaopatrzona jest w duże oczy niemal stykające się z przednią krawędzią przedplecza. Samica ma silnie pobrużdżone czoło i wklęsłe wewnętrzne krawędzie oczu. Czułki są silniej piłkowane i o bardziej wydłużonych członach niż w przypadku opiętka grądowca. Przedplecze ma podwójną krawędź boczną. Pokrywy są bardzo wąskie, ponad trzykrotnie dłuższe niż szerokie. Porastają je białawe lub żółtawe, nieco spłaszczone, łuseczkowate, stosunkowo dobrze widoczne włoski. Rozmieszczone są na całej powierzchni pokryw z wyjątkiem poprzecznego, łysego pasa za połową ich długości, lub też ograniczone są do wierzchołkowych 1/3 długości pokryw. Brzegi boczne wyrostka przedpiersia nie są równoległe. Rowek wzdłuż krawędzi ostatniego widocznego sternitu odwłoka jest przy wierzchołku odgięty do wewnątrz. Ponadto powierzchnia tego jest płytko wciśnięta.
Ekologia i występowanie thumb|left|Kopulująca parka Owad ten zasiedla głównie winnice i ogrody. Jest monofagiem winorośli, podawanym z winorośli właściwej i Vitis silvestris. Larwy są kambiofagiczne. Przechodzą rozwój pod korą obumarłych pni, gałęzi i pędów rośliny pokarmowej. Rzadziej atakują jeszcze żywe części starszych roślin. W łyku i bieli drążą stosunkowo krótkie i szerokie chodniki o przebiegu zygzakowatym lub bardziej wydłużonym. W pełni wyrośnięte wgryzają się głębiej w drewno i tam tworzą hakowatą komorę, w której następuje przepoczwarczenie. Cykl życiowy jest jednoroczny. Osobniki dorosłe obserwuje się od maja do lipca lub sierpnia.
Rozrodowi tego opiętka sprzyjają stosowane w małych, tradycyjnych winnicach zabiegi polegające na wycinaniu starych części winorośli i gromadzeniu ich w stosy na pograniczu plantacji.
Gatunek pierwotnie palearktyczny o zasięgu holomedyteranejskim, ale rozwleczony szerzej wraz z rośliną pokarmową. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Malty, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Turcji i Rosji. W Azji notowany jest z Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, anatolijskiej części Turcji, Syrii i Libanu. Poza tym podawany jest z Madery, Maroka, Algierii, Tunezji, krainy etiopskiej i nearktycznej Ameryki Północnej.
Przypisy
Kategoria:Bogatkowate Kategoria:Chrząszcze Ameryki Północnej Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Libanu Kategoria:Chrząszcze Makaronezji Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Syrii Kategoria:Chrząszcze Tunezji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1835 roku