Leon Jan Różdżyński (ur. 20 lutego 1906 w Riesie, zm. 19 lipca 1978 w Warszawie) – polski antykwariusz, księgarz, bibliofil, numizmatyk i działacz społeczny„Wspomnienia – sylwetki: Leon Jan Różdżyński 1906-1978”, Józef Podgóreczny, Księgarz, nr 1/1979.
Zainteresowanie książkami i monetami wykazywał już w gimnazjum w Nakle nad Notecią, co zauważył jego nauczyciel Józef Zawirowski, który w okresie schyłku zaborów, kiedy nie było polskich zbiorów muzealnych i polskojęzycznych bibliotek, stał się jego pierwszym przewodnikiem po świecie bibliofilstwa„Wspomnienie o Leonie Różdżyńskim, Ewa Piechocka, Bydgoski Informator Kulturalny, nr 9 (53), wrzesień 1978.
Starodruki Różdżyński zaczął zbierać w latach 20. XX wieku. W tym okresie rozpoczął korespondencje z antykwariatami na terenie Polski i zawarł znajomość z ks. Janem Kleinem, założycielem Muzeum Miejskiego w Bydgoszczy i Witoldem Bełzą, dyrektorem Biblioteki Miejskiej w Bydgoszczy.
W 1935 roku założył bydgoski oddział Towarzystwa Archeologicznego i Numizmatycznego„Leon Różdżyński 1906-1978” Biuletyn Numizmatyczny Nr 1 (139), styczeń 1979, które po latach, 19 listopada 1975 roku, nadało mu dożywotni tytuł Honorowego Prezesa Sekcji Numizmatycznej„Zmarł nestor bydgoskich numizmatyków” Dziennik Wieczorny, 28 lipca 1978. Pełniąc funkcję sekretarza, brał udział w życiu naukowym, popularyzatorskim i organizacyjnym Towarzystwa. Do 1937 roku stworzył księgozbiór kolekcjonerski, zawierający kilkadziesiąt tomów wydawnictw numizmatycznych. Był też autorem cyklu artykułów i szkiców popularnonaukowych. W swoim dorobku ma szereg publikacji, przede wszystkim z zakresu numizmatyki. Od 1936 roku współpracował z „Dziennikiem Bydgoskim”, „Przeglądem Bydgoskim”, a potem także z czasopismami Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego w Warszawie, szczególnie z „Biuletynem Numizmatycznym”.
Czas okupacji Różdżyński spędził najpierw jako przymusowy robotnik przy rozbudowie niemieckiej prochowni w Łęgnowie, następnie został wywieziony na roboty w głąb III Rzeszy. Po powrocie w 1945 roku rozpoczął od nowa zbiórkę starodruków.
W okresie od 1 czerwca 1945 do 30 czerwca 1950 pracował w PZGS Tuchola-Bysław w dziale papierniczo-księgarskim, a następnie w P.P. Dom Książki w Bydgoszczy jako starszy referent w Sekcji Organizacji i Instruktażu Sieci„Leon Różdżyński 1906-1978” Mieczysław Fuksiewicz, Przegląd księgarski i wydawniczy Nr 10 (790), październik 1978.
15 września 1952 roku dyrekcja bydgoskiego Domu Książki powierzyła Leonowi Różdżyńskiemu zorganizowanie działu antykwarycznego w księgarni Bg-2, a następnie uruchomienie w Bydgoszczy pierwszego Antykwariatu Naukowego, któremu Różdżyński przekazał znaczną część swoich zbiorów. Bydgoski Antykwariat Naukowy zainaugurował działalność we wrześniu 1952 roku, w swojej pierwszej siedzibie przy Alejach 1 Maja 5 (obecnie Gdańska), a następnie przy ulicy Armii Czerwonej 2 (obecnie Marszałka Focha). Obecna siedziba Antykwariatu to Stary Rynek 3. Początkowo mała, lokalna placówka, powstała w regionie, gdzie w czasie okupacji niemieckiej prawie wszystkie księgozbiory zostały zniszczone, na przestrzeni lat zbudowała renomę instytucji cenionej na rynku polskim, a potem i międzynarodowym. We współpracy z Centralą Handlu Zagranicznego Ars Polona Leon Różdżyński nawiązał kontakty z antykwariatami w Niemczech, Austrii, Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii – co w czasie PRL było zjawiskiem rzadkim. Antykwariat Naukowy stał się jednym z ważniejszych miejsc tego typu w Polsce, kooperującym z takimi placówkami, jak Biblioteka Narodowa w Warszawie, Biblioteka Jagiellońska w Krakowie, Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, Biblioteka Główna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Książnica Kopernikańska w Toruniu oraz Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy.
Antykwariat ten od 1969 roku organizował Aukcje Książki Dawnej i Wyczerpanej, których współinicjatorem był Różdżyński.
Leon Różdżyński angażował się także w działalność społeczną i kulturalną, szczególnie rozpowszechniającą ideę ochrony zabytków piśmiennictwa. Współtworzył Towarzystwo Przyjaciół Książki. Był aktywnym członkiem Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy, Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela w Toruniu oraz brał udział w pracach Resortowej Komisji ds. Wyceny Wydawnictw Antykwarycznych Ministerstwa Kultury i Sztuki.
Nagrodzony brązową, srebrną i złotą odznaką Wzorowego Księgarza oraz licznymi medalami honorowymi od polskich bibliotek i placówek naukowych, między innymi Towarzystwa Naukowego w Toruniu i Towarzystwa Naukowego Płockiego. W 1968 roku otrzymał tytuł Zasłużonego Obywatela Bydgoszczy.
Wymieniany był także przez „Ekspress Bydgoski” wśród kandydatów na Bydgoszczanina Stulecia.
Przypisy
Kategoria:Polscy księgarze Kategoria:Polscy numizmatycy Kategoria:Odznaczeni odznaką „Wzorowy Księgarz” Kategoria:Ludzie urodzeni w Riesie Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1978