Emilio Morosini (ur. 26 czerwca 1830 w Mediolanie, zm. 1 lipca 1849 w Rzymie) – włoski patriota, uczestnik Risorgimento, uczestnik Pięciu dni Mediolanu (18–22 marca 1848 roku), kampanii lombardzkiej oraz obrony krótkotrwałej Republiki Rzymskiej w 1849 roku.
Rodzina i edukacja Morosini pochodził z arystokratycznej rodziny. Był jedynym synem Giovanni Battisty Morosiniego i Emilia Morosini. Miał pięć sióstr: Luigię, Annettę, Karolinę, Giuseppinę i Cristinę.
W latach 1836–1842 kształcił się w Instytut Boselliego – szkole postępowej jak na swoje czasy, gdzie oprócz tradycyjnych przedmiotów uczono języków obcych, gimnastyki, pływania oraz szermierki.
Następnie kontynuował naukę w gimnazjum w Brerze pod opieką Achille Mauri – patrioty oraz pisarza, a także w szkole średniej Porta Nuova (obecne Liceo Parini).
Kierował nim Angelo Fava – wybitny wychowawca młodych patriotów północnowłoskich.
W tym czasie Morosini nawiązał bliską przyjaźń z Emiliem Dandolo, Enrico Dandolo oraz Lucianem Manarą, ważnymi postaciami Risorgimento.
Wczesna działalność patriotyczna Już od lat szkolnych uczestniczył w antyaustriackich manifestacjach. 30 grudnia 1846 roku wziął udział w pogrzebie patrioty Federica Confalonieriego, a 21 lutego 1848 roku uczestniczył w kolejnych demonstracjach patriotycznych.
Powstanie w Mediolanie Morosini brał udział w słynnym powstaniu zwanym Pięć dni Mediolanu, które trwało od 18 do 22 marca 1848 roku. Były to pięć dni zrywów mieszkańców miasta przeciwko austriackiemu okupantowi. W trakcie tych wydarzeń wyróżnił się jako odważny ochotnik pod dowództwem Luciano Manary.
Po wypędzeniu Austriaków z miasta Morosini wyruszył z oddziałem w pościg za wycofującymi się wojskami, wstępując do pierwszego batalionu wolontariuszy lombardzkich.
11 kwietnia 1848 roku brał udział w bitwie pod Castelnuovo, gdzie oddział poniósł poważną klęskę. Pomimo że sąd wojenny nie obarczył go winą, został wezwany do Mediolanu przez dowództwo milicji ochotniczej.
Krótko potem rozpoczął służbę podporucznika w sztabie generała Ettore Perrone di San Martino. Walczył latem 1848 roku pod Mantują i Bozzolo.
Po klęsce piemonckiego wojska pod Custozą Morosini udał się do rodzinnego majątku w Vezii, lecz już jesienią ponownie dołączył do oddziału Luciana Manary w ramach armii lombardzkiej.
Udział w obronie Republiki Rzymskiej Po zawieszeniu broni jesienią 1848 roku poparł pomysł przeniesienia batalionu do obrony krótkotrwałej Republiki Rzymskiej, zagrożonej przez wojska francuskie dowodzone przez generała Oudinota.
W liście do matki pisał: „Ponadto chodzi tu o obronę włoskiego miasta przed inwazją, o honor włoskich zbroi, które zostały tak zhańbione. Gdybyście tu byli, zrozumielibyście, że nasze miejsce jest w Rzymie.".
W kampanii przeciwko wojskom neapolitańskim wyróżnił się pod Rocca d'Arce (27 maja 1849).
3 czerwca 1849 roku podczas szturmu na willę Corsini towarzyszył mu Enrico Dandolo, który zginął u jego boku.
W nocy z 29 na 30 czerwca podczas walk o rzymski bastion został śmiertelnie ranny i wzięty do niewoli. Zmarł z wycieńczenia o świcie 1 lipca 1849 roku.
Zgodnie z relacją Antonio Monti, Morosini do ostatniej chwili stawiał opór, doznając drugiej rany z broni palnej z bliskiej odległości.
Pogrzeb i dziedzictwo Po śmierci został pochowany tymczasowo w Rzymie, w kaplicy Stu Księży przy kościele San Francesco a Ponte Sisto, gdzie spoczywali także Luciano Manara i Enrico Dandolo.
Wkrótce później ich szczątki przeniesiono do Vezii, do rodzinnej kaplicy w ogrodzie willi Morosini.
Dzięki matce, Emilii Morosini, zachowane są Lettere dei ragazzi – zbiór korespondencji sprzed śmierci Morosiniego i jego przyjaciół, ważny dokument epoki, świadczący o patriotycznym duchu młodych Włochów walczących w Risorgimento.
Przypisy
Bibliografia Capasso, Giuseppe – Dandolo, M., Manara e il primo battaglione dei bersaglieri lombardi nel 1848-49. Milano: Cogliati, 1914.
Kategoria:Urodzeni w 1830 Kategoria:Zmarli w 1849 Kategoria:Włoscy rewolucjoniści Kategoria:Ludzie urodzeni w Mediolanie Kategoria:Ofiary wojen