thumb|Dzban z pokrywką i półmisek. Miękka porcelana, ok. 1715–1720. J. Paul Getty Museum Ceramika z Saint-Cloud – ceramika wytwarzana w manufakturze w Saint-Cloud w latach 1666 do 1766. thumb|Talerz. Fajans, ok. 1700-1710. Musée des Arts décoratifs W 1664 importer fajansów z Delft Claude Révérand uzyskał królewski przywilej na wytwarzanie fajansu i eksperymentowanie z porcelaną. W 1666 działała już założona przez niego manufaktura fajansu w Saint-Cloud. Dzięki staraniom Filipa Orleańskiego w 1702 Barbe Coudray (zm. 1717) i jej dzieci uzyskały przywilej na wytwarzanie porcelany. Coudray była wdową po malarzu wytwórni w Saint-Cloud, Pierre Chicaneau (zm. 1677), który zgodnie z treścią przywileju odkrył sekret wytwarzania porcelany niemal tak doskonałej jak ta z Azji Wschodniej, produkowanej następnie również po jego śmierci. Według François Morina (zm. 1707), który w 1694 przedstawił artykuł o produkcji porcelany Akademii Nauk, eksperymenty z jej wytwarzaniem były kontynuowane w Saint-Cloud od 25 lat, jednak pełne opanowanie techniki jej produkcji można datować dopiero na ok. 1695. Według George'a Savage'a „trudno stwierdzić, by którykolwiek z istniejących okazów był wykonany przed rokiem 1700”.
thumb|Filiżanka i spodek. Miękka porcelana naśladująca blanc de Chine. Cleveland Museum of Art W 1678 Coudray poślubiła garncarza z Nivernais, Henri-Charlesa Trou (zm. 1700). Po jego śmierci manufaktura pozostawała pod kontrolą Coudray i jej synów Jeana Chicaneau i Pierre'a Chicaneu Młodszego (zm. 1710), zaś po śmierci Coudray przejął ją jej syn Henri Trou (zm. 1746). Louis-Dominique François Chicaneau, bratanek Pierre'a Chicaneu Starszego, oraz Marie Moreau, wdowa po Pierre Chicaneu Młodszym, ok. 1718 uruchomili oddzielny zakład w Paryżu, na ulicy . W 1722 był on niezależny od manufaktury w Saint-Cloud, jednak w 1742 ponownie znajdował się pod kontrolą macierzystego przedsiębiorstwa. Od 1746 właścicielem manufaktury był Henri-François Trou, jednak Saint-Cloud nie było w stanie konkurować z manufakturami porcelany w Chantilly, Mennecy, i przede wszystkim Vincennes. Nieustanne kłopoty finansowe sprawiły, iż w 1766 wytwórnia została zamknięta.
thumb|Dzbanuszek z kolorową dekoracją. Miękka porcelana, ok. 1730-1735. Metropolitan Museum of Art W Saint-Cloud wytwarzano tzw. miękką porcelanę (fr pâte tendre), opartą na frycie, która udanie imitowała prawdziwą, „twardą” porcelanę. W przeciwieństwie do wcześniejszych eksperymentów we Florencji pod koniec XVI wieku z tzw. porcelaną medycejską oraz Louisa Poterata w Rouen w 1673 z porcelaną frytową, w Saint-Cloud udało się uruchomić stałą produkcję, co pozwoliło na przypisywanie sobie bycia pierwszym europejskim producentem porcelany (Saint-Cloud i Rouen w okresie swoich eksperymentów z porcelaną frytową prawdopodobnie pozostawały ze sobą w kontakcie). Jak pisze Andrzej Dulewicz „wyroby manufaktury odznaczały się wysokim poziomem technicznym i artystycznym, były wysoce cenione i bardzo poszukiwane”.
Najwcześniejsza porcelana z Saint-Cloud ma nieco surowy, drobnoziarnisty, doskonałej jakości czerep barwy żółtawej, z jasnym, połyskującym szkliwem. Większość wyrobów charakteryzuje nieco ciężka forma i biały kolor, co wiąże się z próbami kopiowania białej porcelany z Dehua, we Francji znanej jako blanc de Chine. Objawia się to zwłaszcza w gałązkach wiśni w reliefie, widocznych na filiżankach ze spodkami. Modę na chinoiserie można dostrzec również w dekoracji niezmiernie rzadkich figur w tym samym stylu oraz innych polichromowanych figur, naczyń i zabawek. Z kolei japonizm znajduje odzwierciedlenie w dekoracji w stylu kakiemon, z zastosowaniem palety dokładnie wzorowanej na oryginalnej. Nie brakuje również ceramiki niebiesko-białej, zdobionej wspaniałym błękitem podszkliwnym, jak i sztuk pokrytych emaliami. Podszkliwna dekoracja lambrekinów w stylu rayonnant oraz z motywami zaczerpniętymi od Jeana Béraina pozostaje pod wpływem fajansów z Rouen. Charakterystyczne są też słoje pot-pourri, białe lub dekorowane emaliami, z inkrustowanymi kwiatami. Kształty wielu naczyń wzorują się na naczyniach ze srebra, co było zgodne z gustami epoki. Częste są okazy porcelany z oprawą srebrną, która przybiera niekiedy formy liści.
Przypisy
Bibliografia
Saint-Cloud Saint-Cloud Saint-Cloud Kategoria:Saint-Cloud