Wybory parlamentarne w Czechach w 2025 roku – wybory parlamentarne w Czechach, które odbyły się 3 i 4 października 2025 roku w celu wyłonienia 200 członków Izby Poselskiej X Kadencji. W wyniku wyborów partie, które po wyborach w 2021 roku utworzyły rząd Petra Fiali, utraciły większość w Izbie Poselskiej, a lider zwycięskiego ANO 2011 Andrej Babiš został mianowany premierem, tworząc nowy rząd w koalicji z SPD i AUTO.
Tło W wyniku wyborów w 2021 roku władzę w państwie przejęła koalicja złożona z sojuszu ugrupowań centroprawicowych (ODS, KDU-ČSL i TOP 09) oraz partii Burmistrzowie i Niezależni i Czeskiej Partii Piratów, z premierem Petrem Fialą z ODS na czele rządu. W skład opozycji weszły populistyczna partia ANO 2011 pod przewodnictwem byłego premiera Andreja Babiša oraz skrajnie prawicowa Wolność i Demokracja Bezpośrednia. Koalicja rządząca utrzymała większość do wyborów w 2025 roku, jednak w październiku 2024 rząd opuściła Partia Piratów.
Kontrowersje Od 2021 w czeskich wyborach parlamentarnych obowiązują trzy progi wyborcze: próg 5% podstawowy, próg 8% dla koalicji dwupartyjnych, próg 11% dla koalicji trójpartyjnych i szerszych. W wyborach 2025 na listach wyborczych trzech znaczących partii zostali jednak zarejestrowani także kandydaci innych ugrupowań, co doprowadziło do oskarżeń i pozwów o bezprawne omijanie koalicyjnych progów wyborczych. Dotyczy to Partii Piratów, która udostępniła na swoich listach około 30 miejsc kandydatom Partii Zielonych, ale również lewicowego ugrupowania , które zawarło współpracę z socjaldemokratami. Na przeciwnym biegunie politycznym porozumienie z kilkoma innymi ugrupowaniami skrajnie prawicowymi zawarło SPD.
Sondaże
centruj|alt=Krzywa regresji sondaży opinii publicznej przeprowadzonych w Czechach od wyborów w 2021 r., według partii.|mały|880x880px
Sondaże wyborcze wskazywały na zwycięstwo ANO 2011 (ok. 30,5-33%), a dotychczas wchodzący w skład rządu blok centroprawicy (19,5-21,5%) wyprzedzał populistyczno-nacjonalistyczną partię Wolność i Demokracja Bezpośrednia (10,5-14%) oraz Burmistrzów i Niezależnych (10-12,6%).
Wyniki PartiaGłosy%MandatyZmianaANO 20111 940 50734,5180 +81 313 34623,3652–19Burmistrzowie i Niezależni631 51211,2322–11Czeska Partia Piratów504 5378,9718 +14Wolność i Demokracja Bezpośrednia437 6117,7815–5Kierowcy dla Siebie380 6016,7713Nowa242 0314,300060 5031,070025 1760,440Nowa12 4550,220Nowa12 0970,210010 2630,18007 3750,130Nowa7 3130,13006 3380,110Nowa4 9370,080NowaRebelové4 1850,070Nowa3 8420,0600Hnutí občanů a podnikatelů3 7180,060Nowa3 6390,060NowaLevice3 3180,0500SMS – Stát Má Sloužit2 8810,050Nowa2 2090,030Nowa6120,010Nowa4290,00002820,0000Głosy nieważne68 918 – – –Razem5 690 635100,00200 –Frekwencja8 253 31668,95Źródło: Volby
Konsekwencje W wyniku wyborów zwycięstwo odniosła partia ANO 2011 kierowana przez Andreja Babiša, któremu 27 października 2025 roku prezydent Petr Pavel przekazał misję tworzenia nowego rządu. 3 listopada Andrej Babiš podpisał umowę koalicyjną z eurosceptycznymi ugrupowaniami Wolność i Demokracja Bezpośrednia oraz Kierowcy dla Siebie, a 6 listopada dotychczasowy rząd Petra Fiali złożył dymisję. Po powołaniu Babiša na premiera 9 grudnia prezydent Petr Pavel 15 grudnia mianował nowy rząd Babiša.
Oparty na trójpartyjnej koalicji rząd deklarował w swoim programie między innymi sprzeciw wobec rozszerzania unijnych regulacji w ramach systemu ETS, długofalowy rozwój źródeł jądrowych w energetyce, liczne wydatki socjalne przy utrzymaniu niskiego deficytu budżetowego. W polityce zagranicznej zapowiadał współpracę z sąsiadami bilateralnie oraz w Grupie Wyszehradzkiej, a także aktywną politykę unijną w celu pozyskiwania dodatkowych środków finansowych oraz jednocześnie ograniczenia przenoszenia kompetencji poszczególnych państw na poziom Unii Europejskiej.
Przypisy
Kategoria:2025 w Czechach 2025 Czechy