Chwastnica (niem. Quosnitz, od 3 lutego 1937 do 1945 Quosdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Miejscowość leży około 14 km od Oławy.

Podział administracyjny W okresie pruskim Chwastnica należała i była siedzibą gminy oraz urzędu stanu cywilnego. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Od 1973 r. Chwastnica jest częścią gminy Domaniów.Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165) Do 1975 r. Chwastnica znajdowała się na terenie województwa wrocławskiego.Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie. Historia Wieś o układzie osady majątkowej z dobudowaną ulicówką z XIV w. Powstała ona przed 1358 r., kiedy wieś uzyskała lokację na prawie niemieckim. Po raz pierwszy jest wspomniana jako Qwasnicz w 1358 r., kiedy wieś należała do rodu Quas/Quos pochodzącej z Saksonii.

W 1842 r. we wsi znajdował się folwark oraz 10 domów.

3 lutego 1937 r. władze nazistowskie Niemiec zmieniły nazwę wsi z "Quosnitz" na "Quosdorf".

Nazewnictwo Miejscowość nosiła kolejno następujące nazwy: 1358: Qwasnicz 1783: Quosniz do 3 lutego 1937: Quosnitz (niemiecka nazwa wsi) 1937–1945: Quosdorf (nazwa wprowadzona przez nazistowskie władze Niemiec) do 1945 r. Quostków (polska nazwa wsi wg. tomu IX "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego" z 1888 r.) od 1945: Chwastnica (polska nazwa nadana po włączeniu Śląska do Polski) Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym w 1888 r. we Wrocławiu, zalicza niemiecką nazwę wsi "Quosnitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od nazw zawodów uprawianych przez mieszkańców wsi. Adamy wymieniał starosłowiańską nazwę wsi "Gozdziarz" oraz podawał znaczenie tej nazwy w języku niemieckim jako "Ragelschmiededorf".

Własność W 1783 roku miejscowość opisywana była jako folwark stanowiący własność Johanny Beaty Nebelin, wywodzący się z wolnych chłopskich gospodarstw, przy czym kapituła katedralna we Wrocławiu figurowała jako właściciel zwierzchni. W 1819 roku właścicielem był Carl Langenmeyer, a w 1845 roku – Friedrich von Heinz (wcześniej, w 1778 roku, majątek należał do porucznika Schellrotha). Od 1861 roku majątek pozostawał w rękach rodziny Reinhard; w 1894 roku jako właściciel wolnego majątku figurował Paul Reinhard, a w 1937 roku – Emma Reinhard z domu Ruprecht.

Gospodarka W pierwszej połowie XIX wieku we wsi funkcjonowały: karczma, wiatrak, wędzarnia (suszarnia do lnu) oraz kuźnia. W 1845 roku odnotowano hodowlę owiec merynos (470 sztuk) oraz uprawę rzepaku. W 1905 roku powierzchnia katastralna wsi wynosiła 139,6 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 25,53 marek niemieckich za hektar. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 139,6 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 25,53 reichsmarek za hektar.

Zabytki Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie Chwastnicy znajdują się następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi dom mieszkalny nr 4

Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego w marcu 2011 r. liczyła 46 mieszkańców. W 2023 roku wieś miała 38 mieszkańców. Jest najmniejszą miejscowością gminy Domaniów.Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, s. 4

Historyczne dane demograficzne: Rok Domy Gosp. domowe Mieszkańcy Protestanci Katolicy 1819 10 — 72 65 7 1830 11 — 81 74 7 1845 10 — 76 62 14 1871 10 18 74 59 15 1885 69 101 366 360 6 1895 11 21 113 103 10 1905 11 26 117 — — 1925 12 29 106 93 13 1935 — — 101 — — 1939 — 22 88 — —

Religia Mieszkańcy wyznania ewangelickiego przynależeli do zboru w Piskorzowie (Groß Peiskerau), a katolicy zaś do parafii w Domaniowie (Thomaskirch).

Komunikacja Najbliższe stacje kolejowe znajdowały się w Węgrach (Wangern), a także w Domaniowie (Thomaskirch).

Przypisy

Bibliografia Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, [w:] „Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr 7/1966, s. 5. Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 126.

Linki zewnętrzne Klaus Kunze: Quosdorf (= Quosnitz) w serwisie Familienforschung Ohlau (dostęp 2026-06-15) Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, dostępne w Internecie: https://cdn02.sulimo.pl/media/userfiles/gminadomaniow.pl/Raport_za_2023.pdf (dostęp 2026-07-19)

Kategoria:Domaniów (gmina)